Мәди жертөледе Гүлдананы тапты. Ол ескі көрпешеде, тізесін құшақтап отырған. Қорыққандай емес. Сабырлы. Тым сабырлы.
— Не істеп отырсың мұнда? — деді Мәди бәсең дауыспен.
Гүлдана басын көтерді. Көзінде реніш те, жылау да жоқ. Тек суық тыныштық пен терең сенімділік бар.
— Өзің бұйырдың ғой, Мәди. «Сабасына түсіріңдер» деп. Енді міне, күтіп отырмын.
Мәди сілейіп қалды. «Олар шынымен орындайды деп ойламадым» дегісі келді. «Бұл жай ашумен айтылған…» Бірақ Гүлдананың жанарына қарап, ештеңе айтудың мағынасы қалмағанын ұқты.
— Гүлдана, бұл тым шектен шығып кетті. Мен тек…
— Тек күшіңді көрсеткің келді, солай ма? — деді ол жай ғана. — Мені кішкентай, бағынышты әйел еткің келді. Бірақ сен ұмыттың — мен кім екенімді.
— Ондай ниетім болмады! — деді Мәди, бірақ оның дауысы әлсіз, кінәсін мойындағандай шықты.
Гүлдана жаймен тұрды. Әрбір қимылы нық, дәл. Сірә, ол өз болмысын қайта еске түсіріп тұрғандай еді.
— Сен мені неге үндемейді деп ойладың? Себебі мен саған сендім. Сен басқалардан ерекше шығар деп үміттендім. Бірақ бүгін… бүгін сен бәрін жоққа шығардың. Сен үшін әйел — тек тәртіпке бағынатын адам екен.
Мәди оған қарай қадам басты. Бірақ Гүлдана қолын көтерді. Қорқытып емес, анық шекара орнатқан ишарамен:
— Жақындама. Кет.
Мәди тұрып қалды. Алға да, артқа да бара алмай. Іштей бәрін бұзғанын білді.
— Гүлдана, мен сені жоғалтқым келмейді…
— Мәди, сен мені ешқашан иеленген жоқсың.
Келесі күні ауыл гу-гу әңгіме болды. Бірі айтты: «Мәди Гүлдананы жертөлеге жауып қойыпты», бірі: «Екеуінің арасы бұрыннан қиын еді», ал енді бірі: «Ол қыз біртүрлі, көзі суық, адамды тесіп өтеді». Бірақ шындықты тек екеуі ғана білетін.
Гүлдана Мәди тұрған үйден кетті, бірақ ауылдан емес. Ол мектептегі әріптес құрбысының үйіне уақытша көшіп барды. Ешкіммен жанжалдаспады. Тек аудан орталығындағы спорт мектеп-интернатына жұмысқа ауысуға арыз берді. Үндемей, тыныш. Бірақ жан дүниесі алай-дүлей еді.
Ал Мәди де бұрынғыдай емес. Базада жұмысын жалғастырса да, ойы дал болды. Бұрынғыдай айқайлап тапсырма бермейді, тіпті жұмысшылармен қалжыңдасып та кететін. Бос көзқараспен терезеге қарап отыруды әдетке айналдырды. Ағасы Мақсат оны сөкті:
— Бір қыз үшін осылай ез болдың ба?
Мәди үндемеді. Айта алмады.
Бір кеште ол Гүлдана уақытша тұрып жатқан үйге барды. Есікті құрбысы ашты.
— Гүлдана сені көргісі келмейді, — деді ол суық қана. — Не істегеніңді ешқандай гүл жаппайды.
— Мен тек сөйлескім келеді.
— Ол саған тыңдауға да лайық көрмейді.
Бір айдан соң ауыл мектебі спорттық мереке ұйымдастырды. Бәрі таңғалды: Гүлдана қайта оралды. Құрметті қонақ ретінде. Мәди үшін емес. Балалар үшін. Қоғам үшін.
Ол қарапайым спорттық киіммен келді. Шашын жинап қойған. Жүзінде – сенімділік. Әр сөзі салмақты болды: еңбек, төзім, ар-намыс туралы айтты. Ауылдың үлкендері таңырқап қалды.
Сахнада оған «ауылға қайта оралыңыз» деген ұсыныс түсті. Ол болса:
— Адам өзіне тек бетпердемен қарап, шын бейнесін қабылдамайтын жерден кетуі керек. Мен осыны түсіндім, — деді сабырмен.
Мәди бұрышта тұрды. Тыңдады. Бірақ жақындамады. Енді ол шын мәнінде түсінгендей еді.
Шара аяқталған соң, Гүлдана өзі келді:
— Мен сен үшін қайтқан жоқпын. Мұны түсінесің бе?
— Иә, түсінем. Бірақ мен бәрібір түзелгім келеді.
— Онда солай істе. Өзгелер үшін емес, өзің үшін. Ал егер сол кезде мені тағы жолықтырсаң… көрерміз.
— Ал егер екінші мүмкіндік сұрасам?
— Екінші мүмкіндік – сенің ішкі күресіңде. Егер өзіңмен күресіп, жеңсең — бір күні сөйлесуіміз мүмкін. Бірақ әзірше, біздің жолымыз бөлек.
Ол бұрылып кетті. Мәди соңынан қарады. Бірақ бұл жолы — үнсіздікпен.
Уақыт өтті. Мәди өзгерді. Ауыл адамдары оны қайта құрметтей бастады — енді басқа себеппен. Қаталдықтан емес, әділеттіліктен. Ол адамдардың сөзін тыңдады, көмектесті, өз қателігін мойындауды үйренді.
Ал Гүлдана үлкен қалада бапкер болып жұмыс істей бастады. Қыздарға өзін қорғай білуді, ұлдарға – нәзіктікке құрметпен қарауды үйретті. Журналистер қызығушылық танытты, бірақ ол сұхбат бермеді.
Жеке ғана — ескі ағаш қобдишада сақтаған бір хат бар еді.
«Саған рахмет. Үйреткенің үшін. Мен әлі де үйреніп жүрмін. Әлі де үміттенем.»
