Үстел басындағы тыныштық ауырлап кетті. Нұрланның айтқан сөзі жай ғана реніш емес — қорлау еді. Сол сәтте бәріміздің арамызда бір шекара сызылып қалғандай болды. Құрбыларым үнсіз еді, бірақ көзқарастары бәрін айтып тұрды.
Мен баяу орнымнан тұрдым. Аяғым дірілдеп, жүрегім алқына соғып тұрса да, дауысым сабырлы шықты.
— Нұрлан, — дедім жаймен. — Айтқаның тек ұят емес, сонымен қатар әділетсіз де. Бұл жерде отырған қыздардың әрқайсысы менің жақын достарым. Сен оларды ғана емес, мені де қорладың.
Ол маған салқын көзқараспен қарап, иығын қиқаң еткізді.
— Шындық ащы болады, Айдана. Өмір — әлсіздер үшін емес. Егер біреу өзін танымаса, ол — өз мәселесі. Мен тек ақиқатты айттым.
Көзім Әселге түсті — ол үнсіз отырып, бетін төмен салған. Гүлназдың жанары мөлтілдеп кеткен. Ал Марал мүлде басқа — тым тыныш. Бірақ бұл тыныштық — дабылдай естілді. Тас түйін сабырлы, әрі салмақты.
— Ақиқат па? — деді Марал жай дауыспен. — Әлде сенің үстем болуға деген талпынысың ба?
Нұрлан қабағын түйіп, сөзге келмей қалды. Марал орнынан тұрды, көйлегін түзетіп, еш асығыссыз қадам жасады. Бойында бір керемет салқын күш бар еді.
— Шынайы мықты адам өзгелерді төмендетіп, өзін биік көрсетпейді, — деді ол. — Бұл — әлсіздердің әдеті. Олар өз болмысынан қорқады. Ал саған қарап отырып, мен сені сондайлардың қатарынан көремін.
Нұрлан орнынан қозғалақтап, ыңғайсызданып қалды.
— Не айтқың келіп тұр?
— Қысқасы, — деді Марал байсалды түрде, — сенің жаңа басшың — менмін. Дәл осы аптадан бастап мен сен жұмыс істейтін бөлімді басқарамын.
Үстел басында тыныштық орнады. Гүлназдың аузынан таңданған дыбыс шықты, Әсел сәл жымиып жіберді. Нұрланның жүзіне қарап, оның толық аң-таң болғанын көруге болатын еді.
— Қалжыңдап тұрсың ба?..
— Жоқ, бәрі шын. Жаңа жобаны мен басқарамын. Ал сен — менің қарауымдағы маман боласың. Бұрынғы мінезің мен пікірі туралы бөлімде бәрі айтылған. Айтпақшы, оң пікірлер көп емес.
Нұрлан бұл жолы ештеңе дей алмады. Көзін тайдырып, шарасыз кейіпте отырды.
— Мен жай ғана… әзілдегем… — деді әлсіз дауыспен.
— Мұндай “әзілді” енді жұмыста қайталамауға кеңес берем, — деді Марал. — Әйтпесе, салдары болады.
Кешкісін
Нұрлан үн-түнсіз бөлмесіне кіріп кетті. Біз қыздар ас үйде қалдық. Әсел шәй қайнатып жатты, Гүлназ салаттың қалдығын ыдысқа салып отыр. Мен тәрелкелерді жинап, үстелді сүртіп жүргенде Марал орындыққа жайғасып, аяқ-қолын айқастырып отырды.
— Марал, сен бүгін аңызға айналдың, — деді Гүлназ күліп. — Мен сенің орныңда болсам, шыдап отыра алмас едім.
— Қолмен емес, сөзбен ұту — ең мықты жеңіс, — деді Марал жай ғана. — Ең бастысы — өзіңнің кім екеніңді ұмытпау.
— Мен саған қатты риза болдым, — дедім мен. — Бұрын үндемей жүре беретін едің, ал бүгін…
— Бүгін үндемеуге болмайтын еді, — деп қысқа қайырды ол.
Сол кеште біз көпке дейін әңгімелестік. Бұрынғыдай емес. Әлдеқайда еркін. Ашық. Бір-бірімізді тыңдап, түсініп. Нұрланның жоқтығы бөлмені жеңілдетіп жібергендей болды.
Дүйсенбі күні
Нұрлан ерте тұрды. Әдеттегіден ұқыпты киінген. Ақ көйлек, көк галстук. Айна алдында сәл бөгеліп тұрды. Жүзі — қобалжулы. Мен оған кофе құйып беріп жатып:
— Жаңа басшыңмен кездесуге дайынсың ба? — деп сұрадым.
Ол басын изеді, бірақ үндемеді.
— Жақсы кеңес: тыңдай біл. Сөйлегенде — ойланып сөйле. Әсіресе, басшыңа.
Ол үнсіз есікті жауып шығып кетті.
Эпилог
Марал бөлімнің жұмысын түбегейлі өзгертті. Қатаң, бірақ әділетті басшы болды. Жаңа жоба табысты іске асты. Ал Нұрлан бірнеше айдан соң басқа бөлімге ауыстырылды. Ресми себебі — құрылымдық өзгерістер. Бейресми — ұжымға сай келмейді.
Біз — Айдана, Әсел, Гүлназ және Марал — бұрынғыдан да жиі кездесіп тұрдық. Әңгімеміз терең, күніміз жеңіл, достығымыз мықты бола түсті.
Бір кеш. Бір ауыз сөз. Және өмір мүлде басқа арнаға бұрылып кетті.
