Мен бір ашық жүрекпен берген ыстық сорпаның осындай салдары боларын мүлде елестете де алмайтынмын. Басында бір доброта көрініп, көңілімізді жылытты, бірақ уақыт өте келе маған ауыртпа сезім алып келді. Мен оған көмектескенмен, мәселе сонда болды – ешкім басқа адам оны нақты қолдамай жатты, мен сәнге айналған жалғыз жан едім.
Бірнеше күн өткен соң, кешкі уақытта барда ауысымды бітіріп, кілт жақтамын деп тұрғанда, мен оны тағы да көрдім – көшенің жарығымен жарықтандырылған жерінде тұр, енді ол жерде тұрақты болмыс тапқандай. Тек сол бір орын – оның уақытша үйі іспеттес.
– Қайырлы кеш, – деп үн қаттым мен де біртүрлі сезіммен, – тағы да сорпа әкелдім, тоң болмадың ба?
Ол қатты риза, бірақ кінәсіз сеніммен қарады. Қолын созып, сорпаны алды да, басын изеп, сөзсіз қолын қайтарып алды.
Келесі күндерде түрлі пікірлер естиді бастадым – біреулері түйсігін айтады: «сәл қатты сөйлеген», «өз-өзімен сөйлесіп тұр» деп айтқан қала тұрғындары, басқа адамдар сөзіне сенеді. Бір тауар сатушы:
– Полиция шақырды, – деді, – себебі оның дауысы қатты келіп, әсеңгіретті.
Жүрегім елжіреп, бұл айтылғандар сенімсіз болып көрінді. Ол шын мәнінде үлкен күйде әркет етіп жүр ме? Компьютерлер сол жерде «артық сезім» шығар? Мен оған бір рет көмектескенімнің бар екені анық. Бірақ мен құлақ қылмадым, санам «бұлымен шектелмей, әрі қарай бақылау қажет пе?» деп әлек.
Кейін маған белгілі болды – полиция оны алып кеткен, олтын киімін ауыстырып, тазарттық етіп қойған, бірақ тез сол ойланбастан көшеге тасталды. Қалдық жабылған жер – сол жерде, сол бауырда, қайтадан тұрды. Ешкім аластамайды.
Менің қарным дүркіреп кетті. Бір ғана ыстық сорпа жеткілікті ме? Аш түсті керемет, бірақ әлсіздік әлі де басым. Біз демеушіміз деп кызғалмай отырып қойғандаймыз ба?
Мен ғаламдан хабардар болдым – мұндай көмек көрсететін ұйымдар бар. Бардым — қанат жуатын, тамақ беретін және медициналық кеңес беретін жерлер. Ерікті ретінде жүйелі түрде қатысамын: кейде контейнерге тамақ апарып, ішіндегі адамдарға қызмет көрсетемін. Оның аты-жөнін білмедім. Ол туралы ештеңе білмедім.
Бір күні оны қалалық баспанға апардым — табанынан аяғына дейін қараған адам ретінде қарап отырды. Ол жерде оның оқиғасын білдік: әскери қызметте болған, кейін жұмыстан шығып, үйсіз қалған. Диагноз — психикалық күйзеліс. Көмек керек еді.
Ол қайта бейімделу бағдарламасына жазылды. Психологтармен кездесті. Әлеуметтік қызметпен жұмыс жасап, сонда тұратын орын табылды. Мен оны қолдаймын – бүгінгі ілім осы.
Мен не ұқтым?
-
Шынайы көмек жүйелі болуы керек. Бір рет беру — қалаусыз.
-
Жүрек пен сезім үйлесуі керек. Көмектесем десең, бірақ қорқасың ба?
-
Қоғамдық жүйеде мүмкіндік бар, бірақ ол баяу жұмыс істейді.
-
Тұрақты байланыс маңызды. Бірбір кезде біреу күтіп отыр.
Ол қазір қайда?
Соңғы ақпарат бойынша: ол қаланың баспанасына тіркеліп, тамақ ала алады. Психологиялық және әлеуметтік кеңестер алады. Аты-жөнін әлі білмеймін, өзімен сөйлеспедім. Бірақ маған ол енді көбірек қауіпсіз жерде. Ал мен? Мен әлі ол жерде тұрмын. Бірде көш білетін жерден қызметте тұрғанда, «сәлеметсіз бе, досым?» деп сөз қуюға тілдесем. Немесе сұраймын: «Қалайсың?» Бір күні ол жауап бермесе де, мен жай ғана иығын басып, жылы сөз айтармын. Қолдау бар екенін білісін деп.
Менің мейірімділік ұстанымым өзгерді. Бұл тек бір рет емес, тұрақты байланыс. Жүрегінің қамқорлығын көрсету – ол жеке адамға емес, адамға деген құрмет. Ең бастысы – ол өзіңізді жалғыз сезінбесін.
