Жанболат қыздың артынан үнсіз ерді. Қалың орман арасындағы соқпақ қараңғы, бірақ таныс бір әлемге апара жатқандай. Қанша жүргенін білмейді, уақыт та, кеңістік те өз мәнін жоғалтқан еді. Әр қадамы — бір шешім, әр демі — ауыр.
Қыздың есімі Айсұлу екенін кейін білді. Ол тым жас көрінсе де, жүріс-тұрысы ересек адамдай сенімді. Қолындағы консерві қалбырында сыңғырлаған тиындар ғана тылсым үнмен қатар жүріп отырды.
Орман арасынан шағын алаңқай шықты. Оның ортасында ескі, қираған үй тұр. Қабырғалары жарылып, шатыр шөгіп қалған. Терезелерінің әйнегі жоқ, ал есігі шалқасынан ашық еді. Біртүрлі — шақырып тұрғандай.
— Кіріңіз, — деді Айсұлу. Дауысы сабырлы, бірақ қайтаруға келмейтін.
Жанболат есіктің табалдырығында кідіріп тұрды. Жүрегі атша тулап, аяқтары дірілдеді. Бірақ ішке кірді.
Ішінде салқын. Ауа — шаң, көне ағаш, ескі кітап иісі араласқан. Қабырғаларда портреттер секілді бейнелер — бәрі көмескі, бірақ бір сәтке қозғалып кеткендей көрінді. Үйдің дәл ортасында орындық тұр. Оның үстінде…
Айгүл.
Тірі емес. Өлі де емес. Тұман секілді, бірақ жүзі анық. Күлімдеген қалпы, шашы өрілген, сол баяғы сүйікті көйлегі. Дауысы жүректен шыққан сыбырдай:
— Жанболат…
Ол тізерлей отыра кетті.
— Бұл… мүмкін емес… Сен…
Айгүлдің көзі — таныс, мейірімді, бірақ терең қайғыға толы. Бәрін айтып тұрғандай.
— Мен сенің ішіңдегі қайғыдан туындаған елеспін, — деді ол. — Сен менімен бірге өміріңді де жерледің. Бірақ сен әлі тірісің.
Айсұлу жақындап келіп, қолына бір конверт ұстатты. Жанболат ашты. Ішінде ескі фотосурет — өзі мен Айгүл теңіз жағасында, күн батып жатқанда қол ұстасып тұр. Артқы бетінде Айгүлдің жазуы:
«Егер тым ұзақ көлеңкеге қарасаң, жарықты ұмытасың.
Өткенге байланып қалма.
Қайта баста.»
Жанболаттың көзінен жас ыршып кетті. Жан жарасы жарыла бастады. Айгүл оған жақындап келіп, иығына қолын қойды. Сол сәтте… тыныштық орнады. Бір сәтке бәрі тоқтады.
— Жібер мені, Жанболат. Уақыт келді.
— Бірақ… егер сені жіберсем, сені мүлде жоғалтам ба?
— Жоқ. Мен сенің жүрегіңде қаламын. Бірақ тірі болу үшін сенің босатқаның керек.
Сол сәтте ескі үй дірілдеп, қабырғалар жарыла бастады. Жарық есік жақтан ағыла түсті. Айсұлу оның қолын ұстап:
— Кеттік. Саған бұл жақта қалуға болмайды, — деді.
Жанболат соңғы рет Айгүлге қарады. Ол күлімсіреп тұрды. Ескі таныс күлкі. Сол сәтте ол түсінді — айырылу — ұмыту емес. Жіберу — өмір сүру деген сөз.
Көзін ашқанда, өз-өзінен алаңқайда жатқанын көрді. Ескі үй жоқ. Аспан көгілдір, құстар шырылдайды. Қолында — баяғы фото. Ол шынайы. Ол тірі.
Алыстан біреу жақындап келе жатты — Гүлнұр. Жүгіреді.
— Жанболат! Сен табылмай кеттің, бәріміз сені іздедік! Жақсысың ба?
— Иә, — деді ол жай ғана. — Енді шын мәнінде жақсымын.
Олар орманнан бірге шықты.
Кешке үйге оралған Жанболат, бір кездері Айгүл екеуі армандаған — әке-шешесінің ескі үйінің жоспарларын қайтадан ашты. Қағаз сарғайған, бірақ сызбалар сақталған. Ол қолына қалам алып, қайта сыза бастады. Бұл жолы — тек арман үшін емес. Өмір сүру үшін.
Бірнеше айдан кейін, ауыл шетіндегі үйдің іргетасы қайта қаланды. Жұмысшылар кірпіш қалауда, жаңадан терезелер орнатылуда. Жанболат алыс бұрыштағы орындықта отырып, жұмыс барысын бақылап отыр. Қолында — Айсұлу берген қалбыр. Ол таза, жарқырап тұр. Ішінде — бір ғана банкнот. Символ. Бастаманың белгісі.
Ол бұл оқиғаны өзгелерге айтып бере ме, жоқ па — белгісіз. Бірақ бір нәрсе анық:
Ол енді өмір сүруде. Ол қайтадан салып жатыр. Ол есте сақтайды.
