Полиция қызметкерлері есікті бұзып ішке кірген сәтте, бәрі бірден өзгерді. Пәтердің іші қараңғы, ауасы ауыр, сасық иіспен тұншығып тұр. Бұрыштардан жылдар бойы жиналған шаң, көне жиһаздар, қабырғалардағы сызаттар — бәрі біртүрлі қорқынышты үнсіздікпен үндесіп тұрды.
Бірінші кірген аға лейтенант Марғұлан тоқтай қалып, фонариктің жарығын алға бағыттады:
— Абай болыңдар… Мұнда бірдеңе дұрыс емес, — деді ол.
Қараңғы бөлменің ортасында, еденде, бозарған, жылаған әйел отырды. Ұзын қара шашы бетіне түсіп кеткен, үстінде ақ, ескі көйлек. Қасында — шамамен бес жастағы қыз бала. Ол да үнсіз жылайды, қолында шала бүтін қуыршақ.
— Сіздер кімсіздер? — деп сұрады Марғұлан, бір қадам алға басып.
Әйел басын көтеріп, әлсіз дауысымен жауап берді:
— Менің атым Айгүл. Бұл — қызым Ләйлә. Ал Халел… ол менің әкем.
Полиция қызметкерлері аң-таң. Бұрынғы көршілерінің қызы деп ешкім ойламаған.
— Ол мені жоғалтқысы келмеді, — деп жалғастырды Айгүл. — Жылдар бұрын мен қайтыс болдым. Бірақ әкем… ол мені қайтарғысы келді. Бірдеңе жасады. Рухани бір әрекет. Бірақ ол мені емес, менің көлеңкемді қайтарды.
Бөлменің екінші бұрышында, креслода бүк түсіп отырған — Халелдің өзі. Қартайған, арықтап кеткен, көзі шүңірейіп, қолында ескі дәптер ұстап отыр. Мұқабасында: «Бірінші күн: дыбыстар» деген жазу.
— Мен оның даусын естідім… қайтыс болғаннан кейін, — деді Халел сыбырмен. — Ол мені шақырды. Мен тырыстым. Оны қайтарғым келді… бірақ жалғыз келмеді.
Кішкентай Ләйлә тұрып, полицияға қарап:
— Менің ішімде мен ғана емеспін… — деді жай ғана.
Оның дауысы кішкентай болса да, салқын, шымырлатып жібереді. Айгүл оны құшақтап, жылап отыр.
— Әкем бар күшін жұмсады. Бірақ бізді жоғалтып алды, — деп сыбырлады ол.
Полиция дереу психологиялық көмек шақырды. Айгүл мен Ләйлә арнайы орталыққа жіберілді. Халел болса — жедел түрде психиатриялық ауруханаға жеткізілді. Ешкімге қарсы келмеді, үндемей ғана бас изеп жүре берді.
Келесі аптада бұл оқиға бүкіл ауданға тарап кетті. Адамдар “қарғыс атқан пәтер” туралы айтып жатты. Бірақ шындық тек пәтерге кіргендердің жүрегінде қалды.
Психологтар Айгүл мен Ләйләмен жұмыс істей бастады. Айгүл жиі терезеге үнсіз қарап отырады. Ал Ләйлә сурет сала бастады — қара пішінді, беті жоқ бір бейнені қайта-қайта бейнелейді.
Халел сөйлемей қойды. Бір бұрышқа қарап отырады. Тек кейде ғана міңгірлеп:
— Мен оны жіберуім керек еді… оны ұстап қалуға құқығым болмады…
Бір күні әлеуметтік қызметкер орталыққа жас монах әйелді ертіп әкелді. Оның есімі Әмина болатын. Ләйлә оған қарап, алғаш рет күлді.
— Сенің көлеңкең жоқ… Жақсы екен, — деді ол.
Әмина жымиып, қыздың маңдайынан сүйді.
Бірақ Халелдің жазбалары әлі де полиция архивінде тұр. Бір әйнек қалтаға салынған. Соңғы бетінде қалтыраған қолмен мына сөздер жазылыпты:
«Егер бір күні таныс емес, жат дыбысты естіп қалсаң — жауап берме. Есікті қақпа. Тек үнсіз кетуіне мүмкіндік бер…»
