Ішінде көргенім қанымды қатырып жіберді. Күтпеген жерден мәйіт емес, адам бойымен бірдей, қап-қара костюм киген, қызыл галстук тағып, жылтыратылған туфли киген қаңқа тәрізді қуыршақ жатты. Беті балауыздан жасалған, бірақ соншалықты шынайы бейнеленген, қазір-ақ кірпігін қағып жіберетіндей әсер қалдырды. Әрі бозғылт, сәл мөлдір терісі мәрмәрдай суық жылтыр беріп тұрды.
— «Бұл жай ғана қуыршақ қой», — деді әріптесім, бірақ даусынан алаңдаушылық сезілді.
— «Жоқ… мұнда бірдеңе бар», — дедім мен, абайлап жақындай беріп. Галстуктің астынан тым шынайы көрінетін жіңішке тыртық байқалды. Сол қолының білегінде ескі үлгідегі механикалық сағат бар, ол жай ғана баяу тықылдап тұрды.
— «Бұл не сұмдық…?» — деп сыбырлады екінші экипаждағы жігіттердің бірі.
Мен оларға үндемеуді ишарамен білдірдім. Қалтамнан қолғап алып, тексере бастадым. Костюмнің жеңін көтергенімде, матаның астынан… тірі теріні сездім. Пластик емес, резеңке емес.
Терең тыныс алдым.
— «Бұл қуыршақ емес… бұл адам.»
Біреу жай ғана сыбырлап боқтады да, артқа шегінді. Мойнына екі саусағымды қойдым — әлсіз болса да, тұрақты тамыр соғысы бар. Ер адам тірі, бірақ ес-түссіз жатыр.
Рацияға дереу хабар бердім:
— «Бізде тірі, ес-түссіз ер адам бар, табыттың ішінде. Жедел медициналық топ жіберіңіздер. Қайталап айтамын — бұл тірі адам.»
Жедел жәрдем келгенше табыттың ішін тексердім. Ақ атласпен қапталған, бірақ бүйірлерінде кішкентай жасырын қалташалар бар екен. Бірінен бос тамшылатып венаға құю пакетін және ер адамның қолына жалғанған жіңішке түтікті таптым. Екіншісінен — қызыл балауызбен мөрленген сары конверт шықты, үстінде белгісіз таңба: сегіз қырлы жұлдыз үстінде айқастырылған екі қылыш.
Оны ашуға үлгермедім — жедел жәрдемнің сиренасы естілді. Медиктер тез әрекет етті: өмірлік көрсеткіштерін тексеріп, оттегі беріп, ер адамды абайлап шығарды. Шамамен 40 жаста, қара шашты, жүдеу жүзді, өткір қырлы бет-әлпетті. Құжаттары жоқ, тек сағаты мен конверттегі таңба бейнеленген жүзігі бар.
Жедел жәрдем ауруханаға кеткен соң, біз оқиға орнын күзетіп қалдық. Қолғаптың ішінде алақандарым терлеп тұрды. Процедураға сай болмаса да, конвертті аштым. Ішінде бір ғана парақ бар, қазақша ірі әріптермен жазылған:
«ТАПҚАН АДАМЫҢ БІЛСІН: ОНЫҢ КӨЗІН АШПАҢДАР. КӨЗІН АШАТЫН БОЛСАҢДАР, ОЛ ОЯНАды, ӘЛЕМ БАСҚАША БОЛАДЫ.»
Әріптестеріме қарадым — жүздерінде мендегідей абыржу мен қорқыныш. «Бұл — ауру әзіл ме?» — деді біреуі. Мен үн қатпадым.
Бірнеше сағаттан кейін бөлімшеде отырғанда, ауруханадан қоңырау түсті. Дәрігердің даусы бәсең, біреу естіп қояр деп қорыққандай:
— «Ер адам… кенет оянып кетті. Бақылау сымдарын жұлып, жоғалып кетті. Камералар оның негізгі есіктен шыққанын тіркемеген. Жай ғана… жоқ болды.»
Дір еттім. Сол кеште телефоныма белгісіз нөмірден бір ғана сурет келді: дронмен түсірілгендей, жоғарыдан көрінетін жолдағы табыт. Артқы бетінде конверттегі сөздер қайталанған: «Оның көзін ашпаңдар.»
Келесі күндері біртүрлі құбылыстарды байқай бастадым — өздігінен қозғалғандай көрінетін көлеңкелер, патруль рациясынан сыбырлар, құлыпталған бөлмелерден «жоғалған» адамдар туралы бейресми мәліметтер.
Екі аптадан кейін түнгі патрульде келе жатып, жол жиегінде бір сұлбаны көрдім. Кенет тежедім. Фараның жарығында қара костюм, қызыл галстук және сол таңбалы жүзікті таныдым. Ер адам қимылсыз тұр, көзі жұмулы. Қолында сағатын ұстап тұр, бірақ секунд тілі кері қарай қозғалып жатыр, уақыт кері ағатындай.
— «Сен менен не қалайсың?» — дедім, өзім де неге сөйлеп тұрғанымды түсінбей.
Көзін ашпай, жымиды. Ол жымию… адамға тән емес еді. Айналамыздағы ауа су астындай қоюланып кетті.
Көзімді бір сәтке жұмдым — ол жоқ болды. Оның тұрған орнында баяғы сары конверт жатыр. Қолым дірілдеп, көтеріп алдым. Бұл жолы жазу басқаша еді:
«ОЛ КӨЗІН АШТЫ. ДАЙЫН БОЛ.»
Түнгі бос жолда тұрып, бір нәрсенің дәл қазір, бір жерде басталғанын сездім.
