…Ай жарығында оның үйінің есігі айқара ашылғанын көрдім. Түнектен ол шықты. Бекзат.
Бұның болып жатқанына сенгім келмеді. Үстінде дәл сол сұр, жуу мен киюден тозған, шынтақтары жұқарған жейде бар — мен оны сол киіммен табытта көргем. Мата иығында керіліп тұр, сәл тарылғандай. Сатымен баяу түсті, аяғы ағаштай қозғалды.
Тынысымды ішіме тартып, қозғала алмай тұрдым. Ол аула ішінде бірдеңе күбірлеп келе жатты. Даусы бәсең, түсініксіз, ұйықтап жатқан адамның міңгірі сияқты. Отын үйіндісіне тоқтап, еңкейіп, қолымен-ақ шоқпытты жармақ болды — ағаш сықырлады.
Ішімде бір дауыс айқайлады: «Қаш! Біреуді шақыр!» Бірақ аяғым жерге жабысып қалғандай.
Кенет есік қайта ашылып, баспалдақта Айгүл көрінді. Иығына ескі жүн шәлі жамылған. Ол Бекзатқа жақындап, иығына қолын қойып, бірдеңені сыбырлады. Ол тіктеліп, оған бұрылды — сол сәтте шам жарығында жүзін көрдім.
Ерні бозарған, желден жарылғандай. Бетінде шұңқыр, терісі тартылған, ал көздері… қуыс, ескі қуыршақтың көзі сияқты.
Екеуі бірге үйге кіріп, есік жабылды.
Таң атқанша кірпік ілмей отырдым.
Ертеңінде мұның бір түсінігі болуы керек деп ойладым. Мүмкін, мен жынданып бара жатқан шығармын. Мүмкін, бұл оған ұқсайтын біреу ғана шығар. Бірақ бәрі күйреді, дүкен алдында Айгүлді көргенде.
— Айгүл, — дедім, — сенімен сөйлесуім керек.
Ол сәл тоқтап, жалғасын күтті.
— Мен не көргенімді білемін, — дедім. — Бұл — ол.
Айгүл өңі қашып, жан-жағына қарап, ешкім жоқ екеніне көз жеткізді де, ақырын айтты:
— Ешкімге айтпа.
— Айгүл! Ол өлген! Бұл қалай…
— Ол өлді, — сөзімді бөлді. — Дегенмен… өлді, бірақ… — көзін төмен түсірді. — Мен оны қоя алмадым.
— Не айтып тұрсың?
— Бір әйелге бардым. Ол ауыл шетінде, ескі лашықта тұрады. Айтады, ол емдейді, жәрдем береді… және қайтара алады. Бар бағалы заттарымды бердім. Ол: «Ол оралады. Бірақ бұрынғыдай болмайды», — деді.
Ішім мұздап кетті.
— Сен… шын мәнінде…
— Иә, — деді ол жай ғана. — Біз бірге бола аламыз деп ойладым. Осындай болса да.
— Айгүл… бірақ бұл…
— Оның басқа екенін білемін, — тағы да бөлді. — Бірақ бұл — ол. Үйде отырады, үндемейді, тамақтанады… кейде… — ол дір етті. — Ең бастысы, күн батқан соң оны атымен атама.
Жүрегім төмен тартып кеткендей болды.
— Неге?
— Сол әйел солай деді. Тағы бір нәрсе… — Айгүл маған еңкейіп сөйледі. — Егер түнде далада кездессең, ешқашан көзіне қарама.
Ол түні тағы да тереземнің түбінен шыққан дыбыстан ояндым.
Құрғақ, баяу қадамдар. Орнымнан тұрып, терезеге бардым. Ол — дәл қоршауымның жанында тұр. Ай жүзіне жарық түсіріп тұр. Қабақ қақпайды.
Айгүлдің сөздері есіме түсіп, шегіндім. Бірақ ол… сезгендей. Маған бұрылып, бәсең, әрең естілетін дауыспен:
— Әсем…
Менің атымды айтты.
Айқайламау үшін аузымды қолыммен бастым. Ол бірнеше секунд тұрды да, жаймен кетіп қалды — артына бұрылмады.
Таңертең Айгүлге бардым. Қақпасы айқара ашық. Аулада — сол кепка.
— Айгүл! — деп дауыстадым.
Жауап жоқ. Үйге кірдім. Ішінде сасық, көгерген иіс пен жүрек айнытатын тәттілеу иіс бар. Үстелде — екі кесе шай, бір орындық аударылған.
Бұрыштағы орындықта Айгүл отыр. Жүзі ағарған, ерні көгерген, көзі ашық, бірақ қарасы шыныдай.
Жақындадым… сонда ғана қолдарының біртүрлі бұралғанын көрдім.
Ал пештің ар жағында бірдеңе қимылдады.
Артқа қарамай жүгірдім. Үйге қалай жеткенімді білмеймін. Сол күннен бері Бекзатты да, Айгүлді де көрген жоқпын. Олардың үйі қаңырап тұр, терезелері тақтаймен бітелген. Айтады, кейде түнде ішінде жарық жанады.
Мен сол жаққа қарамауға тырысамын.
Егер түнде біреу тереземді жай ғана қақса… ашпайтынымды білемін.
Ешқашан.
