Залда тыныштық орнады. Бәрі есеңгіреп, бір қадам жасауға да қорыққандай. Үстелдегі шамдар да қалтырап, суық сәуле шашты.
Әлияның жүрегі қақ айырылардай дүрсілдеді. Құлағында бір ғана сөз жаңғырып тұрды: «Мен де оның өмірінің бір бөлшегімін…» Бұл әйел кім? Балалары мен немерелерінің көзінше осылай айтуға қалай дәті барды? Әлияның беті ду етіп жанып, көзіне жас толды.
— Нұрлан… — деп сыбырлады ол, әрең өзін ұстап. — Бірдеңе десеңші!
Әрдайым өзіне сенімді, отбасының тірегі болып келген Нұрлан қазір кінәсі әшкереленген баладай еді. Ерні дірілдеп, көзі бір Әлияға, бір бейтаныс әйелге жалтақтады.
— Әлия, мен… — деді ол, бірақ дауысы үзіліп кетті.
Бөгде әйел ащы күлкімен жымиды, дәл осы сәтті ұзақ күткендей. Бокалды көтерді, бірақ ішкен жоқ.
— Неге үндемейсің, Нұрлан? Екі өмірді мәңгі жасырамын деп ойладың ба? — деді ол, әр сөзі қылыштай тілді.
Қонақтар абыржып қозғалды. Біреуі жөткірінді, біреуі «бұл жер емес, бұл уақыт емес» деп сыбырлады, бірақ ешкім араласуға батпады.
Үлкен ұлы — Арман — орнынан атып тұрды.
— Сіз кімсіз? Анамды осылай қорлауға қалай дәтіңіз барды?! — деп гүр етті ол, жұдырығын түйіп.
Әйел оның көзіне тік қарады, кірпік қақпастан.
— Соңғы жылдары әкесіңнің жанында болған — мен. Мүмкін, сендер жұмыстарыңмен, тіршіліктеріңмен тым әуре болған шығарсыңдар. Ол маған өздерің білмейтін сырларын ашты.
Әлияның аяғының астынан жер сырғып кеткендей болды. Жылдар… соңғы жылдары ма? Кешкісін «жұмыста қаламын» деген сәттері, аяқ астынан шыққан «іссапарлары», сыбырлап сөйлескен қоңыраулары бәрі көз алдына келді.
— Жетеді! — деп айқайлады Әлия, орнынан тұрып. Дауысында діріл бар еді, бірақ ондағы қайсарлық бәрін селт еткізді. — Отбасымды аяққа таптауға батылың бар ма?!
Бейтаныс әйел бокалын үстелге қойды. Көзі паң емес, керісінше мұздай мұңға толы еді.
— Мен сені қорлау үшін келген жоқпын, Әлия. Мен оны шындықпен беттестіруге келдім. Қос өмірдің ақыры — қашанда қирау.
Нұрланның жаны қақ айырылғандай болды. Отыз жылдан астам бірге тұрған жұбайы мен соңғы жылдары панасы болған бұл әйелдің арасында өткелсіз шыңырау бар еді.
— Болды енді! — деді Арман тағы да. — Шығып кет!
Бірақ әйел орнынан жылжымай тұра бергенде, Әлия қолын көтерді.
— Жоқ, Арман. Мен бәрін білгім келеді. Қанша уақыт болды? Қанша жыл өтірік өмір сүріппін?
Барлығының көзі Нұрланға қадалды.
Ол маңдайын сипап, әрең демін жиып алды.
— Әлия… бес жыл бұрын басталды. Алдымен қателік деп ойладым. Уақытша әлсіздік деп сендім. Бірақ тоқтай алмадым…
Әлияның жүрегі шым ете қалды. Бес жыл! Бәрі өтірік пе еді? Жаңа жылдар, туған күндер, немерелердің қуанышы — бәрі маска астында өткен екен.
Жиналғандар күбірлесіп, абыржып кетті. Бір әжесі сыңқылдап жылап жіберді, бір жиені қолымен бетін басты. Музыканттар көздерін төмен салды.
Әлия қолын кеудесіне айқастырып, өзін әзер ұстады.
— Бәрің де шығыңдар! — деді ол кенет, дауысында ымырасыз күш бар еді. — Мерейтой бітті!
Қонақтар орындарынан тұра бастады. Әркім ыңғайсызданып, төмен қарады. Кейбіреулер Әлияны құшақтағысы келді, бірақ ол ешкімге жолатпады — көзінде жас жоқ, тек мұздай қайсарлық тұрды.
Залда тек үшеуі қалды: Нұрлан, Әлия және бейтаныс әйел.
— Сен де кет, — деді Әлия салқын үнмен. — Көргеніңді көрдің.
Әйел басын изеп, сөмкесін алып, есікке беттеді. Шықпас бұрын артына бұрылып:
— Саған айтқанмын, Нұрлан. Шындық бәрібір жарыққа шығады. — деді.
Есік сарт етіп жабылды.
Әлия үстелге қайта отырды, қолы дірілдеп тұрды. Нұрлан оған қарай қадам басты.
— Әлия, өтінем… бәрін түсіндірейін…
— Балаларыңа түсіндір. Маған айтарың жоқ, — деді ол, оған қарамастан.
Арман әкесінің алдына келді. Жүзінде тас қаттылық бар еді.
— Бүгін бәрінен айырылдың, әке. Бізді ғана емес, ең соңғы сенім ұшқынын да.
Нұрлан иығы түсіп, көзі қарауытып тұрды. Бұрын отбасының тірегі болған ол кәрі, әлсіз адамға айналғандай.
Әлия орнынан тұрды. Қадамдары нық еді. Есіктен шығар алдында бір сәтке тоқтап, бұрылып қарады.
— Бес жыл бойы өтірік айттың. Бірақ бүгіннен бастап, Нұрлан, сен маған күйеу емессің. Маған ештеңе түсіндірме, кешірім де сұрама. Маған тыныштық керек.
Сөйтіп, ол кетіп қалды.
Залда қалғаны — тек ауыр тыныштық, жартылай желінген тағамдар мен бос бокалдар. Сол бос кеңістікте Нұрлан алғаш рет бәрін жоғалтудың қандай екенін ұқты.
