Одан бәрін бүкпесіз айтуын өтіндім. Ол есікке қарап, біреу кіріп келетіндей қорқып отырды да, алақандарын сонша қатты қысып еді, буындары ағарып кетті.
— «Мен қайын атаңа қан беріп жүрмін,» — деп сыбырлады. «Аптасына екі рет. Өз бөлмемде.»
Бұл сөздер тас секілді арамызға құлады. Үстелдің қырына жармастым.
— «Қалайша… қан?»
— «Ол сирек кездесетін қаназдықпен ауырады. Ауруханада құйған қан оған жақпайды, консерванттар уландырады деп айтты. Үйіне медбике қалдырып кеткен аппарат бар екен. Маған қосымша төлеймін деді, ешкім білмейді деді.»
Ол қолын көрсетті. Теріде кішкентай ине іздері бар, оларды бежевый пластырьмен жапқан. Үлкен көгерген жер жоқ, бірақ жиі қайталанған, жасырын әліпби секілді.
— «Неге айтпадың?» — дедім даусым дірілдеп.
— «Ұялдым. Ол құпияны сақта деді. Маған да ақша керек болды… Анам диализде, қарыз көп. Ол сені уайымнан, мені жоқшылықтан құтқарам деді. Тек уақытша деді.»
Сол сәтте ойыма қайын атамның таңертең көңілді ысқырып жүргені, бетіне қан жүгіргені, тәбеті ашылғаны түсті. Ал құрбым күннен-күнге бозарып бара жатты. Мозаика тым айқын болып шықты.
Сол кеште күйеуім келгенде бәрін айттым. Ол ұзақ қарап тұрды да, жақ сүйегін қатты қысты.
— «Әкем ондайға бармас.»
— «Жүр, бірге сұрайық,» — дедім.
Біз үшеу болып кірдік. Ол креслода көрпемен отырып, газет ұстап отыр еді. Бізді көріп-ақ бәрін түсінді.
— «Шын ба, ол саған қан береді?» — деп сұрадым.
Ол құрбыма, сосын маған қарады. Көзінде кінә емес, есеп-қисап тұрды.
— «Құпияны сақтай алмады ғой,» — деді салқынқанды. «Мен тек қажетті істі жасадым. Дәрігерлер көмектеспеді. Сендер үнемі жұмыстасыңдар. Мен өмір сүргім келеді, құқығым жоқ па?»
— «Құқығың бар, бірақ жасырын жолмен емес.»
— «Үлкен сөз айтасыңдар. Жаңа қан, үйлесімді. Өзімді адамдай сезінемін. Сендерге шығын жоқ.»
Күйеуім диванға отыра кетті, басын қолымен жауып. Ал менің бойымды ашу басты.
— «Сондықтан дыбыс өткізбейтін бөлме керек пе?»
— «Иә,» — деді ол сабырмен. «Аппараттың дыбысы шықпасын. Ешкім мазаламасын.»
«Біз ұстамайық дегені ғой», — деп ойладым.
— «Ертеңнен бастап тоқтайсың,» — дедім қатаң. «Дәрігерді, гематологты шақырамыз. Қарсы шықсаң — полицияға барамын.»
Ол құрғақ күліп жіберді:
— «Полицияға? Неге? Емделгенім үшін бе? Мен — құрбанмын.»
Құрбыма қарадым. Көзінде жас тұрды, бірақ ол тік тұрды.
— «Мен мұны қайталамаймын,» — деді сыбырлап. «Кешір.»
Түнде ұйықтай алмадым. Таңертең шкафтарды ақтара бастадым. Сүлгілердің артында ине, жүйе, түтік салынған қорап таптым. Үстел тартпасынан — күндер мен мөлшерлер жазылған дәптер шықты: «200 мл – жақсы», «250 мл – донор басы айналды», «3 күн үзіліс». Ішім ауырып кетті. Бәрін суретке түсіріп, дәрігерге хабарластым.
Кейін ауыр күндер басталды. Дәрігерлер шошыды. Диагноз: В12 және темір жетіспеуінен ауыр анемия, жүрекке қауіп. Инъекция, венаға темір, қатаң диета. Үйде қан құю — заңсыз әрі қауіпті деді.
Сонымен қатар достығымызды емдеу керек болды. Мен одан кешірім сұрадым, уақытында байқамағаным үшін. Ол менен кешірім сұрады, үндемегені үшін. Бірге ант еттік: денсаулыққа зиянды құпия болмайды.
Күйеуім де өзгерді. Әкесін өзі дәрігерге апара бастады, таңғы ас әзірледі, дәрілерін бөлді. Кешке балконда бірге отырды, үнсіз, бірақ жақын. Ал мен бірінші рет бұл үйде жалғыз емес екенімді сезіндім.
Ал дыбыс оқшаулағыш бөлме тек дәптердегі сурет болып қалды. Лақтырдым. Оның орнына жылы шам, жаңа кілем әкелдім. Үйде тыныштық орнады — енді күдікті емес, жайлы.
Құрбым да оңалды. Жақсы тамақтанып, демалып, бетіне өң кірді. Бір айдан кейін қайтадан күлді. Жұмысын азайтып, басқа орын іздеуді ұйғардық.
Бір кеште қайын атам ас үйде өзі тоқтатты.
— «Мен қорықтым,» — деді жай. «Өлімнен емес. Әлсіздіктен.»
— «Білемін,» — дедім. «Бірақ әлсіздікті емдеу үшін біреудің өмірін соруға болмайды.»
Ол басын изеді. Көзінде алғаш рет түсінік бар еді.
Сол кезде ұқтым: бізді қорғайтын — дыбыс өткізбейтін қабырға емес, қанша ауыр болса да, шындық.
