Айдана әлі де орнында, бос кесені қос қолдап ұстап, Гүлмираның ультиматумына жауап қатпады. Қажеті жоқ еді. Оның ойында шешім әлдеқашан пісіп жетілген — ал бір нәрсені шын шешкенде, сөздің қажеті болмайды.
Ол асықпай бір жұтым шай ішті, ойларын реттеуге уақыт ұтып. Білегінде Гүлмираның қолы қатты қысқан жер әлі де сыздап тұрды. Айдананың айқайлап, кесені лақтырып, осы айлар бойы ішіне түйгенінің бәрін айтып тастағысы келді. Бірақ өзін ұстады. Ашу — қару, бірақ оны бақылауда ұстай алғанда ғана.
— Ештеңе айтпайсың ба? — деді Гүлмира суық үнмен. — Мені елемей қойсаң, тоқтаймын деп ойлайсың ба?
Айдана басын көтерді.
— Жоқ, сен тоқтамайсың деп ойлаймын. Сол үшін… мен тоқтаймын.
Гүлмира таңдана екі рет жыпылықтады.
— Не айтқың келіп тұр?
— Айтқым келгені — мен кетемін, Гүлмира.
Асүйді ауыр үнсіздік басты. Айдана оны танығаннан бері алғаш рет Гүлмираның дайын жауабы болмады.
— Есің дұрыс па? — ақыры дауысы көтеріліп шықты. — Қайда барасың сонда, ақылдымсың? Көшеге ме?
— Мұнда болмаса, қайда болса да.
Айдана орнынан тұрып, кесесін жуып, асүйден шықты. Соңғы айларда «өз үйім» деп атай алған жалғыз бұрышы — шағын бөлмеге кіріп, киімдерін жол сөмкесіне сала бастады. Көп заттың керегі жоқ — тек өзі көтере алатындары ғана.
Жұмсақ жемпірін бүктеп жатқанда, дәлізден Гүлмираның аяқ дыбысын естіді.
— Мүлде ойланбайсың! — деп бастады ол. — Данияр бұған ешқашан келіспейді!
— Оған өзім айтамын, — деді Айдана, қолын тоқтатпай.
— Ал егер сені тастап кетсе ше? — Гүлмира мырс етіп, ең жанды жеріне тиді. — Отбасыңды емес, сені таңдаса ше?
Айдана басын көтеріп, тура көзіне қарады.
— Егер мені қорлық көргім келмегені үшін тастаса… онда ол мені ешқашан сүймеген.
Бұл сөздер араларында ауыр тас секілді үнсіздікке батты. Гүлмира пысқырып қойды, бірақ енді ештеңе демеді.
Түске таман Данияр келді. Айдана төсекте отырып, қасында дайын тұрған сөмкеге көз тастады. Үстінде сол жемпір, бірақ шашы кепкен, көзі анық, нық еді.
— Не болды? — деп сұрады ол, сөмкені көріп.
Айдана терең дем алды.
— Данияр, мен кетемін.
Ол қолындағы сөмкені қойып, сілейіп қалды.
— Қалайша кетесің? Қайда? Неге?
— Өйткені шыдай алмаймын. Бүгін анаң таңертең басыма мұздай су құйып оятты. Қолымнан ұстап қысты. Мені балағаттады. Бұл — мені қорлаған алғашқы рет емес.
— Айдана… — Данияр қолымен шашын аралап, есік жаққа қарады. Есіктің көлеңкесінде тыңдап тұрған Гүлмира тұр еді. — Анам мүмкін… шектен шыққан шығар, бірақ…
— Жоқ, Данияр. Бұл «шектен шығу» емес. Бұл — зорлық. Сен де білесің, ол ешқашан тоқтамайды.
— Онымен сөйлесеміз, шекара қоямыз…
— Өзін үстіңнен қоюға құқы бар деп есептейтін адамға шекара жоқ.
Данияр жақындап, оның қолдарын ұстағысы келді, бірақ Айдана сәл шегініп кетті.
— Сенің менімен кетуіңді сұрамаймын. Бұл — сенің таңдауың. Бірақ мен мұнда қалмаймын.
Ол көзінен қымсынған бір сәттік күдікті көрді. Мүмкін он секунд, бірақ Айданаға бір ғасырдай сезілді.
— Баратын жерің бар ма? — деп сұрады ақыры.
— Әріптесім Әнелдің үйіне. Біраз уақыт бос бөлмесі бар. Кейін… көреміз.
— Айдана… мен… — Данияр тағы да есік жаққа, сосын қайта оған қарады. — Маған ойлану үшін уақыт керек.
Ол мұңайып жымиды.
— Қанша уақыт керек болса, ал. Ал мен өз уақытымды өзіме қайтарамын.
Иығына сөмкесін асып, Айдана Гүлмираның жанынан үнсіз өтті. Әйел бірдеңе айтпақ болды, бірақ оған мүмкіндік бермеді. Есікті ашып, күннің жарығына шығып, салқын ауаны терең жұтты.
Көшеде бәрі өзгеше көрінді — еркін, жеңіл. Не күтіп тұрғанын білмесе де, көптен бері алғаш рет өз жолы өзіне тиесілі екенін сезді.
Және жүрегінің тереңінде бұл кету — аяқталу емес екенін білді. Бұл — бастамасы еді.
