Біздің итіміз Тұйғын бүкіл денесін шегедей қадап, көзін қараңғылықтан баяу шығып келе жатқан сұлбаға қадады. Менің демім кеудеме сыймай қалды. Жүрегім сондай қатты соғып тұрды, тіпті оның дүрсілін ағаштардың арасынан жаңғырық етіп естіп тұрғандай болдым. Қасқыр қалың көлеңкеден асықпай, сенімді қадамдармен жақындап келе жатты. Ол орманның шын иесі секілді еді. Көздері қып-қызыл шоқтай жанып тұрды.
Тұйғын ырылдап, өткір тістерін ақситты. Қасқыр бір сәтке кідірді, жағдайды бағамдағандай. Оның суық тынысы бетіме жеткендей болды, ал мен иттің жүнінен мықтап ұстап, қозғала алмай қалдым. Қорқыныштан аяқтарым тастай қатып қалған.
Кенет орманды тағы бір ұзақ ұлу қақ жарып өтті. Артынша тағы бір, сосын тағы бір дауыс қосылды. Бүкіл орман азалы хорға толды. Бұталардың арасынан екі қасқыр, содан соң тағы екеуі шықты. Бізді қоршап алды. Тұйғын алға шығып, тірі қалқан болды. Оның жалы тік тұрып, көздері оттай жанып тұрды. Сол сәтте мен адалдық пен жанқиярлықтың шын бейнесін көрдім.
Алғашқы қасқыр атылды. Тұйғын оны күтіп тұрмады – бар күшін салып тап берді. Ырыл мен ұлу орманды дүр сілкіндірді. Басқа қасқырлар да жақындай түсті. Мен айқайлап, әкемді шақырдым, бірақ дауысым қараңғылыққа сіңіп кетті.
Тұйғын жанын салып шайқасты. Бір өзі төртеуіне қарсы тұрды. Ол қарғып, қасқырларды қапты, лапымен ұрды, қорқынышты үреді. Мен ағашқа тығылып, тізем қалшылдап, көзімді алмай бақтым. Жер қасқыр мен иттің арпалысынан дірілдеп тұрғандай болды.
Сол сәтте орманды тіліп өткендей қатты ысқырық естілді. Бұл дауысты бірден таныдым – ол менің әкем Қайрат еді. Ағаш арасынан оның сұлбасы көрінді. Қолында әрдайым бірге жүретін кішкентай балтасы бар. «Мұндамын, әке!» – деп жылап жібердім.
Қасқырлар бір сәтке тоқтап қалды. Адамның келуі бәрін өзгертті. Тұйғын сол мезетті пайдаланып, қайта ұмтылып, бір қасқырды шегіндірді. Әкем айқайлап, балтасын ағаштарға соғып, гүрсілдетті. Қолындағы шам әлсіз жарық шашып, айналаны нұрландырды. Қасқырлар қорқып, артқа шегінді. Бір-бірлеп, ұлып, қараңғылыққа кіріп кетті.
Мен әкеме қарай жүгіріп, мойнынан қатты құшақтап алдым. Ол мені көтеріп алды, ал мен жылап тоқтай алмадым. Бірақ енді өзімді қауіпсіз сезіндім. Тұйғын қан-жоса, жүні қопарылып, ақсай басып келді. Бірақ басын тік ұстап, көзі жарқырап тұрды. Ол біздің қаһарманымыз еді.
Әкем мені қысып құшақтады. «Таптым ғой сені, Айша. Енді қорықпа», – деді. Мен итке қарап: «Әке, ол мені құтқарды. Қасқырлармен шайқасты», – деп сыбырладым. Әкем еңкейіп, Тұйғынды сипап: «Жарайсың, батыр ит», – деді көзіне жас алып.
Үшеуіміз бірге ауылға қарай жүрдік. Әкем мені құшағында алып келе жатты, ал Тұйғын жанымызда ақсай басып жүрді. Ай аспанға көтеріліп, жолымызды жарық қылды. Бұрын үрей тудырған орман дыбыстары енді маған қауіпті еместей сезілді. Мен қасымда екі қорғаушым – әкем мен адал итімнің барын білдім.
Үйге жеткенде, анам қақпаның алдында күтіп тұрды. Ол мені көрген бойда жүгіріп шығып, қатты құшақтап алды. Жылап жіберді. Мен оқиғаны әрең түсіндіріп бердім. Ол Тұйғынның ерлігін естігенде, еңкейіп, мойнын құшақтап: «Бүгіннен бастап сен біздің нағыз батырсың. Отбасымыздың бір мүшесісің», – деді.
Жылдар өтті, бірақ сол түн есімнен кеткен емес. Әлі күнге дейін орманның суығын, қасқырлардың жалт-жұлт еткен көздерін, ең бастысы – Тұйғынның қайсарлығын есіме аламын. Ол жай ғана ит емес еді. Ол менің досым, қорғаушым, періштем болды.
Сол түннен бері бір нәрсені білдім: шынайы махаббат пен адалдықты сөзбен жеткізудің қажеті жоқ. Олар көзқарастан, әрекеттен, жанқиярлықтан білінеді. Ал Тұйғын маған дәл сол түні нағыз достың қандай болатынын көрсетті.
