Бүкіл зал бір сәтке тып-тыныш болып қалды, Ионелдің қатыгездігімен жасаған «шоуын» бақылай отырып. Оның күлкісі қабырғалардан жағымсыз жаңғырып тұрды, бірақ менің ішімде енді көз жасына орын қалған жоқ. Кеудемде бұрын-соңды болмаған бір ыстық, бір шешім бар еді – ол маған батылдық берді. Сол сәтте мен түсіндім: егер оған әрі қарай мүмкіндік берсем, ол мені толықтай басып жаншып тастайды, ал мен тек қорланған әйелдің қайғылы елесі боп қаламын.
Терең тыныстап, оған тік қарап, тыныштықпен, бірақ сенімді түрде айттым:
— Ионел, саған рахмет.
Ол кірпік қақты, абыржып қалды. Алғаш рет оның күлкісі сенімсіз болып көрінді.
— Рахмет дейсің… не үшін? — деді мысқылдап, бірақ дауысы сәл дірілдеп шықты.
— Маған шын бет-бейнеңді көрсеткенің үшін рахмет. Өзіңді алдамай, уақыт жоғалтпай қойғаныңа рахмет. Хаттардағы «әсемдік» тек маска болғанын дәлелдегенің үшін рахмет.
Айналамыздағы адамдар, бұған дейін сыбырласқан, енді түгелімен тыңдап қалды. Бір әжей басын шайқап, ренішпен қарап тұрды, бұрыштағы бір жұп маған жанашырлықпен көз тастады. Ал мәзір әкелген даяшы орнынан қозғалмай, Ионелге қадалып тұрды, сәті келсе араласуға дайын сияқты.
Даусым барған сайын қатая түсті:
— Ионел, білесің бе, ең қайғылысы не? Сенің мені балағаттағаның емес. Сенің көйлегіме күлгенің де емес. Ең қайғылысы – сен басқаларды қорлау арқылы мықты болып көрінемін деп ойлайсың. Егер маған саусағыңды шошайтып, «сен семізсің, сен ұсқынсызсың» десең, жұрт сенің іштей бос екеніңді ұмытады деп ойлайсың.
Ионел тәкаппар кейпін қайтарғысы келді, бірақ беті қызарып кеткен. Қысқа, жалған күлкі шығарып, үстелді алақанымен қойып қалды.
— Болды, жетер театр ойнағаның! Ешкім сені байыпты қабылдамайды. Шынымен біреуді таңқалдырып тұрмын деп ойлайсың ба?
Сол кезде мен телефонымды шығарып, экранды көтеріп көрсеттім. Ондағы оның бар тәтті хабарламалары, уәделері, махаббат сөздері сақталған еді. Даусымды көтеріп, барлығы естісін дедім:
— Міне, Ионел – «Сен менің арманымсың, құшақтауға асығып жүрмін» деп жазған адам. Ал енді сол Ионел – «сен маған жиіркеніштісің» деп айқайлап отыр. Бұл – ұсақ адамның қос жүзді бейнесі.
Зал ішінде гуіл пайда болды. Бірнеше адам оны жеккөрінішпен қарай бастады. Біреу тіпті сыбырлап: «Масқара…» деді.
Ионел телефонымды жұлып алмақ болды, бірақ мен шегініп кеттім. Даяшы бірден араласты:
— Мырза, арақашықтықты сақтаңыз. Әрі қарай жалғастырсаңыз, сізді залдан шығарамыз.
Ионел ызаға булығып тұрды, бірақ тұңғыш рет басқаруынан айырылды. Оның маңдайынан тер тамшылап, көздері шарасыз кезіп тұрды. Ал мен керісінше бұрын-соңды болмаған тыныштық сездім.
— Енді не істейтінімді білесің бе, Ионел? — дедім анық. — Мен саған кешімді бұзуға жол бермеймін. Сен осында жалғыз, удай сөздеріңмен қаласың. Ал мен кетемін. Және бұл сенің қалауыңнан емес, менің таңдауымнан. Мен енді ешқашан сен сияқты еркектердің құрбаны болмаймын.
Сумкамды алып, орнымнан тұрдым. Шығар алдында залға бұрылып айттым:
— Осындай адамдарға басқаға аяқ асты қарауға құқығы бар деп ойлауға жол бермеңіздер. Әрбір әйел құрметке лайық, салмағына да, киген көйлегіне де, түріне де қарамастан.
Зал қол шапалақтап жіберді. Ал Ионел сүмірейіп, қатып қалғандай отырды.
Мейрамханадан сенімді қадаммен шықтым. Салқын кешкі ауа бетімді қарып өтті, бірақ мен ауырлық емес, жеңілдік сезіндім. Көптен бері бірінші рет басымды тік ұстап жүріп бара жаттым. Енді жасырынатын адам мен емес, ол еді.
Үйге қайтып келе жатып, телефоным безілдей бастады. Бұл Ионелдің хабарламалары еді: «Кешір… Артық кеттім… Әңгімелесейік…». Мен оларды соңына дейін оқымай-ақ өшіріп тастадым. Санамда ол есік мәңгіге жабылды.
Келесі күндері оқиға тарап кетті. Оны көзімен көрген құрбым өзгелерге айтып берді, көп ұзамай маған басқа әйелдер жаза бастады. Біреулері осындайды бастан кешірген, ал басқалары да сол сайтта Ионелден хабар алған екен. Сонда мен оның жалғыз «құрбаны» еместігімді түсіндім.
Ұялу орнына мен жаңа күш сезіндім. Барлығын әлеуметтік желіде баяндауды ұйғардым – кек алу үшін емес, өзгелерді ескерту үшін.
Жазбам жүздеген пікір мен қолдау хабарламаларын жинады. Бейтаныс әйелдер маған жазып: «Өзімді сенің сөздеріңнен таптым, сенің оқиғаң бізге «жоқ» деуге батылдық берді» деді.
Ионел өмірімнен қалай келсе, солай кетті: даңғазамен, бірақ ешбір құндылықсыз. Ал мен әлдеқайда қымбат нәрсені таптым: өзіме деген құрмет пен енді ешқашан өз бағамнан төменге келіспеу сенімін.
Бір кеште айнаға қарағанымда, оның мазақ қылған «кемшіліктерін» емес, намысымен, батылдығымен әдемі, мықты әйелді көрдім. Сол сәтте түсіндім: шын кек – мейрамханадағы көрініс те, халықтың қол шапалағы да емес, шын кек – менің алға басқаным, ал оның өз жамандықтарының тұтқыны болып қалғаны.
Жүрегімнің түбінде мен жымиып қойдым.
