Келесі күндері Айдананың көңілі бұрынғыдан бетер жүдеп кетті. Күн сайын ондаған түйіндеме жібергенімен, ешкімнен жауап болмады. Қысқы таңдарда терезеден сыртқа қарап, қар басқан көшелерді көргенде, ол бір кездері Ержанмен бақытты отбасы құруды армандаған сәттерін есіне түсірді. Ол арман, бір кезде сондай жарық болып көрінген, қазір көмескі бір елес қана еді. Іштей өзіне: «Шыдауым керек, ең болмаса мүлде қор болмайын» деп қайталай берді.
Гүлнар Сұлтанқызы, анасы, қызының дауысынан мұңды бірден сезді. Айдана мәселелерін жасырып қалуға тырысқанымен, Гүлнар жағдайдың әлдеқайда ауыр екенін түсінетін. Ақша бергенде анасы оған жұмсақ қана айтты: «Қызым, ақша келеді де кетеді, бірақ жан тыныштығы — ең бастысы.
Ешқашан ешкім сенің қадіріңді түсірмесін.» Айдана үнсіз қалды, бірақ жүрегінде шексіз ризашылық сезінді.
Ал Ержан күн өткен сайын ашуланшақ бола бастады. Кешкісін жұмыстан шаршап келгенде, әрбір ұсақ-түйек сөзді ұрысқа айналдыратын. «Ешкім сені жұмысқа шақырмайды, уақытыңды компьютердің алдында бос өткізесің, ақша жинауды да білмейсің» деп күнде кемсіте берді. Айдана шыдамдылықпен тыныш отыруға тырысқанымен, іштей жиналған көз жасы мен айтылмаған реніштері көбейе берді.
Желтоқсанның 24-і, Құрбан айттың алдындағы түнде, ол үйге бар болғаны бірнеше мандарин, аздаған ет және арзан бір бөтелке шарап әкеліп, дастарқан жайды. Мейрамдық көңіл-күй сыйламақ болған, бірақ Ержан үстелге менсінбей қарап: «Мынаған қарашы! Бұл да бір мерекелік ас па? Егер сенің жұмысың болса, біз мұндай ұятқа қалмас едік» деді. Айдананың жүрегі қысып кетті, бірақ ол ештеңе демеді.
Түн ортасынан кейін Ержан диванда ұйықтап қалған кезде, Айдана ноутбугын ашып, тек жұмыс іздеуді ғана емес, осындай күйге түскен әйелдерге арналған форумдар мен топтарды қарай бастады.
Еуропаның түкпір-түкпірінен келген әйелдердің әңгімелерін оқыды: ашуға булыққан күйеулер, сыйластықтың жоқтығы, бірақ сонымен бірге қиын шешім қабылдаған батыл қадамдар туралы. Сағаттар бойы оқып отырып, жүрегінде кішкентай ғана үміт сәулесі жанды.
Бірнеше күннен кейін алғашқы жауап келді: қаланың ортасындағы шағын бір кафеге даяшы қызметіне сұхбатқа шақырды. Бұл оның арманындағы жұмыс емес еді, бірақ мүмкіндік болатын. Ол бұл туралы Ержанға айтқанда, ол салқын түрде: «Даяшы дейсің бе? Мұндай тиын-тебен біздің жағдайды түзетпейді. Маған нағыз ақша табатын әйел керек, ұсақ ақшамен неменеге мақтанасың?» деді. Айдананың тамағына тағы да өксік тығылды, бірақ ол ішінен шешім қабылдады: барамын, Ержан не десе де.
Сұхбат күні ол қарапайым, бірақ ұқыпты киінді. Кафенің меңгерушісі Мария есімді әйел оны жылы жүзбен қарсы алды: «Бізге жауапкершілігі бар адамдар керек. Тәжірибені бізбен бірге жинайсың. Қаласаң, жаңа жылдан кейін-ақ бастай аласың» деді. Айдана ұзақ уақыттан бері сезінбеген бір шынайы қуанышты сезінді.
Үйге оралғанда, Ержан тағы да кемсіте сөйледі: «Уақытыңды босқа кетіріп жүрсің. Дұрысырақ жұмыс табуға болар еді, бірақ сенде амбиция жоқ қой.» Бұл жолы Айдана жылаған жоқ. Тек үндемей отырды да, іштей шын күрес тек жұмыс табуда емес, өзін қайтадан сыйлауда екенін түсінді.
Жаңа жыл келді. Аспанда отшашулар атылып жатты, ал олардың үйінде тыныштық орнады. Ержан мас болып, түн ортасына жетпей ұйықтап қалды. Айдана терезенің алдында тұрды да, қала шамдарын ұзақ қарады. Басқа үйлерде адамдар құшақтасып, балалар мәз-мейрам болып жатқанын білді. Ол болса жалғыздықтың ащы дәмін сезді. Бірақ сонымен бірге бойында бұрын-соңды болмаған бір күш ояна бастады.
Қаңтардың 3-і күні Айдана кафеге жұмысқа шықты. Күн ұзақ ауыр еңбек етті, бірақ орта өте жылы болды. Клиенттер күлімсіреп қарады, әріптестері көмектесті, ал күн соңында Мария оған: «Тамаша жұмыс істедің. Сенің қолыңнан бәрі келеді» деді. Айдана шаршап тұрса да, бетінде күлкі болды.
Ержан болса барған сайын суық әрі мысқылшыл бола түсті. Бір күні Айдана үйге жинаған шайпұлын алып келгенде, ол ақшаны үстелге лақтырып: «Мынаны ақша деп отырсың ба? Бұл түкке тұрмайды. Сен тек өз уақытыңды емес, менің де өмірімді зая қылудасың» деді.
Сол сәттен бастап Айдана жасырын ақша жинай бастады. Әрбір еуроны, әрбір тиынды біртіндеп жинақтап отырды. Оның арманы — кішкентай ғана бөлме жалдап, ұрыс-керіссіз тыныш өмір сүру еді. Гүлнар қызының көзіндегі өзгерісті байқады да: «Батылдық бірден келмейді, қызым. Бір қадамнан басталады.
Сен ешкімге ештеңе дәлелдеуге тиіс емессің. Өзіңді ұмытпа» деп сыбырлады.
Көктем де таяп қалды. Айдана күн өткен сайын жігерлі бола түсті. Кафедегі әрбір күн оған сенім сыйлайтын. Клиенттердің жылы сөздері, әріптестердің достығы, Марияның қолдауы — бәрі оған өмірдің мүлде басқа болуы мүмкін екенін еске салды. Ержан болса бақылаудан айырылып бара жатқанын сезіп, одан сайын ашуланды. Бір кеште, тағы бір айқайдан кейін, ол қатты дауыстап сөкті. Бірақ Айдана оның көзіне тіке қарап, сабырлы үнмен: «Мен енді сені маған бұлай қарауға жол бермеймін. Мен сенің құлың емеспін» деді.
Бұл сөздер найзағайдай әсер етті. Ержан бір сәтке абдырап қалды. Ал Айдана жай ғана тұрып, пальтосын киді де, үйден шығып кетті. Аяқтары оны анасының үйіне қарай алып барды. Сыртта көктемнің лебі сезіліп тұрды, ал аспан жұлдызға толы еді. Көп жылдан бері алғаш рет Айдана өзін шын мәнінде еркін сезінді.
Бұл тек қиын жолдың басы ғана болатын. Бірақ Айдана енді білді: ол еркіндікті таңдады. Ал еркіндік оған кез келген ақша мен бос уәдеден қымбат еді.
