Уақыт өтіп жатты, ал олардың арасындағы үнсіздік күннен-күнге түсіністікке айналды. Айжан күндерін Даниярдың суреттеп айтқан әңгімелерін тыңдаумен өткізетін, түндерін болса оның қолымен жонылған ағаш мүсіндерді сипап отырып қарсы алатын. Әрбір кішкентай мүсінде бір әлем бар еді: қалықтап ұшқан құстар, шауып келе жатқан тұлпарлар, арманшыл әйелдердің бейнелері. Ол үшін бұл жай ғана ағаш емес – бұл оның көзі, дүниеге ашылған терезесі болды.
Даниярдың таланты өзінің ойлағанынан әлдеқайда жоғары еді. Бір күні көршісі оның жасағандарын көріп, бірнеше мүсінді қала ортасындағы галереяға апарып қояды. Күтпеген жерден үлкен қызығушылық туады. Сыншылар «көлеңкеден шыққан жасырын данышпан» деп жаза бастады. Көп ұзамай Даниярдың аты газеттер мен журналдарға шығып, адамдар оның шеберханасын іздей бастады.
— Данияр, олар сені іздейді, — деді толқып Айжан. — Кедей деп емес, елеусіз деп емес – сені.
Ол күлімсіреп, қолын қысты. — Маған сен ғана керексің. Басқасы – у-шу.
Бірақ ол у-шу күшейе берді. Тапсырыстар, көрмелер, Парижден, Вена мен Берлиннен шақырулар келді. Оның жұмыстары қомақты бағаларға сатыла бастады. Қала шетіндегі тар, дымқыл пәтердің орнына жарық әрі кең шеберхана пайда болды. Даниярдың есімі қазір құрметпен атала бастады.
Айжан үшін бұл өзгеріс көз ілеспес еді. Ол сүйген адамының біртіндеп өз қадірін қайтарып алғанын көрді. Бірақ жүрегінің түбінде әлі бір жара бар еді: ол Даниярдың қолынан туған сұлулықты көзімен көре алмайтын.
Бір кеште, көрмеден кейін, әйгілі дәрігер оларға жақындады. — Ханым, сіздің тарихыңызды естідім, — деді ол. — Көру қабілетіңізді қайтаруға мүмкіндік беретін ота бар. Барлығына кепілдік бере алмаймын, бірақ ғылым алға жылжыды.
Айжан сілейіп қалды. Дүниені, Даниярдың жүзін, оның мүсіндерін көру ойы тым үлкен, сенгісіз болып көрінді. Данияр оның қолын қысты. — Таңдау сенде. Не шешсең де, мен осындамын.
Операция ұзақ әрі ауыр болды. Күндер бойы көздері таңулы, үміт пен қорқыныштың арасында жатты. Таңғышты шешкенде, дүние нұрға бөленді. Түрлі түстер, сызықтар, жүздер – бәрі көз алдында жарқ етті.
— Данияр… — деді ол сыбырлап. Алғаш рет оның көздерін көрді – жылы, терең, жасқа толы. Ол оның құшағына құлады. — Енді сені көремін. Ақыры.
Алдағы айлар жаңа ашылымдарға толы болды. Айжан қарап жүріп жүруді, әріптерді оқуды, аспанды, суреттерді көруді үйренді. Бірақ ең бастысы – ол енді Даниярға қарай алды. Оның түрі Айжан ойлағаннан да сұлу еді.
Бұл жаңалық көп ұзамай отбасына да жетті. Бір күні Айнұр мен Гүлнар шеберхананың есігін қақты. Әдемі киініп, жалған күлкімен кірді.
— Айжан, қандай керемет! — деп бастады олар жасанды мейіріммен. — Өміріңнің өзгергенін естідік. Тіпті көзіңді де ашыпсың! Таңғажайып!
Айжан оларға тұңғыш рет қарады. Көздерінде сүйіспеншілік жоқ еді – тек баяғы менсінбеушілік, енді сыпайылық пердесімен жасырылған.
— Сендер маған емес, Даниярға келдіңдер. Ақша мен даңқ үшін келдіңдер, — деді ол байсалды үнмен.
Гүлнардың жүзі сұрланып, Айнұр жұмсарғандай болды. — Жоқ, біз сенің сіңлілеріңбіз. Бәрібір отбасы ғой…
Айжан қолын көтеріп, сөзін кесті. — Отбасы дейсіңдер ме? Сендер мені «ұят», «жүк» деп атайтынсыңдар. Күлетінсіңдер, қорлайтынсыңдар. Әкемнің алдында мені түкке тұрғысыз етіп көрсетіп, менің өмірімдегі жалғыз мүмкіндікті таптап тастадыңдар. Енді бетіме келдіңдер ме?
Даусында бұрынғыдай діріл жоқ еді. Тек мызғымас күш бар.
— Мен сендерді жек көрмеймін. Бірақ ешқашан кешірмеймін. Сендер маған енді отбасы емессіңдер.
Есік олардың артынан тарс жабылды. Айжан Даниярдың қасында қалды. Дүние оған бұрын-соңды болмағандай ашылды, бірақ шындық жалғыз еді: оның үйі – Даниярдың қасында.
Жылдар өтті. Данияр Еуропадағы ең танымал мүсіншілердің біріне айналды. Ал Айжан өз өмірі жайлы кітаптар жаза бастады – қараңғылықтан жарыққа шыққан жолы туралы. Кітаптары оқырмандардың жүрегін жылатты. Олар екеуі бірге махаббат пен қайта түлеудің символына айналды.
Бірақ жүрегінің түбінде, әпкелерінің жүздерін еске алғанда, Айжан сол баяғы мұздай суықты сезетін. Көзі ашылды, өмір өзгерді, махаббат қанаттандырды – бірақ балалықтың жарасы жазылмады. Ол білді: уақыт та, даңқ та, жарық та отбасының сатқындығын емдей алмайды.
Бір кеште, Данияр алғаш сыйлаған кішкентай ағаш құсты қолына алып, сыбырлап айтты: — Әркім кешірімге лайық емес.
Ол Даниярдың қолын қысып, тек оның қасында ғана шынайы үйде екенін сезінді.
