Нұрлан ұзақ қарап тұрды, Айдананың сөзіне сене алмай. Оның жүзінен реніш пе, таңданыс па — айыру қиын еді.
— Айдана, сен түсінбейсің… — деді ол ақырын, бірақ әйелінің даусы оны бірден тоқтатты.
— Жоқ, Нұрлан. Дәл сен түсінбейсің. Мен айлар бойы өзім үшін емес — сен үшін, шешең үшін, туыстарың үшін өмір сүріп келемін. Ал мен ше? Мен қайдамын осының бәрінде?
Нұрлан абдырап қалды. Айдананы мұндай күйде көрмеген. Оның дауысы бұрынғыдай дірілсіз, анық, нық еді.
— Сен тым әсірелеп тұрсың, Айдана. Бұл тек кофе ғой, кішкене торт, әңгіме-дүкен… Демалыс қой, не бопты сонша?
— Саған оңай. Ал маған… — деп ол күрсінді де, үстелге сүйеніп тұрып қалды. — Маған әр сенбі кішкентай өлім сияқты. Таңертең тұрам, бәрі бір сценарий: жу, пісір, күл, шыда. Ал сен сол жерде жайғасып алып, бәрі тамаша сияқты отырасың.
Нұрлан қабағын түйді.
— Демек, саған менің туыстарым ұнамайды, солай ма?
Айдана кекесінмен күлді.
— Жоқ, мәселе оларда емес. Мәселе — сыйластықта. Ешкім, тіпті сен де, шешең де ойламайсың — мен де шаршаймын, мен де демалғым келеді деп. Мүмкін мен де жай ғана отырып, жылы кофені іше салғым келеді. Бір рет болса да.
Нұрлан қолын жайып, шарасыз түр көрсетті.
— Сонда не істейін дейсің? Келмесін деп айтайын ба оларға?
— Жоқ, мен соны сұрап тұрған жоқпын. Мен тек — түсінсең деймін. Бір рет менің орнымда болшы. Өз үйіңде өзіңді көрінбейтін адам сезіну қандай екенін білші.
Бөлмеге үнсіздік орнады. Айдана оның көзіне қарады, бірақ Нұрлан әлі де түсінбеген сияқты еді. Ішіндегі ашуы баяу сөнді де, орнын әлдебір салмақты мұң басты. Ол сүлгімен қолын сүртіп, сөзсіз ас үйден шығып кетті.
Қонақ бөлмеде әлі де күлкі, әңгіме. Мария оған қарап, жасанды жымиып:
— Айдана, біттің бе, құлыным? Торттың табақтарын әкелейін деп пе едің?
— Табақтар үстелде, Мария. Мен бір сәтке сыртқа шығуым керек, — деді Айдана сабырмен.
— Қазір бе? — деп айқай салды енесі. — Қонақтар отыр ғой!
— Білем. Бірақ бұл жолы өзіңіз-ақ күтіңіздер.
Бөлме жым болды. Нұрлан орнынан ырғып тұрды.
— Айдана! Не істеп тұрсың сен?!
— Ештеңе. Тек… бітті.
Ол пальтосын киіп, сөмкесін алып, есіктен шығып кетті. Есік тарс жабылды. Дәлізде тыныштық. Күлкі жоқ, ыдыс-аяқ сылдыры жоқ, бұйрық жоқ. Тек өкше үні ғана.
Сыртта салқын жел бетіне соғып, есін жидырды. Айдана бағытсыз жүрді. Қайда баратынын білмеді, тек үйден алыс болса болды. Аяқтары өздігінен саябаққа апарып тоқтады. Ол орындыққа отырып, жалаңаштанып қалған ағаштарға, шам жарығына ұзақ қарады.
«Қалай осылай болды?» — деп ойлады ол. — «Қашан өз өмірімнен жоғалып кеттім?»
Телефон дір етті. Нұрлан. Сосын Мария. Тағы Нұрлан. Айдана экранға қарап, ештеңе істемеді. Қаламады. Кешірім де, айқай да — екеуі де артық еді қазір.
Бір сәттен кейін хабарлама келді:
«Қайдасың? Адамдар сені сұрап жатыр.»
Айдана ащы жымиып қойды. «Иә, сұрайды. Бірақ ешқашан тыңдамайды.»
Телефонды өшіріп, сөмкесіне салды.
Қатты суықтан тоңып, екі сағаттан кейін ғана үйге қайта оралды. Ішке кіргенде тыныштық орнаған еді. Үстел үстінде — бос табақтар, торттың қалдығы, төңкерілген кесе. Қонақтар кеткен. Тек Нұрлан ас үйде отыр, шынтағын үстелге сүйеп.
— Сен жай ғана кетіп қалдың. Бәрінің көзінше.
— Иә. Басқа жол болмады.
— Мені ұялттың.
— Жоқ, Нұрлан. Сен өзіңді өзің ұялттың. Сол күні, мен кіммін — соны ұмытқан сәтіңде.
Нұрлан үнсіз қалды. Көзінде — кінә мен өкініш.
— Мен ұмытқан жоқпын, Айдана… тек… — деді де, тоқтап қалды.
— Тек не? Маған үндемей жүргенің ыңғайлы болды ма? Бәрі тәртіппен, кофе ыстық, торт әдемі кесілген, әйелі күліп жүр… Солай ма? Мен сенің өміріңнің фоны емеспін, Нұрлан.
Айдана терезеге қарап отырды. Кештің жарығы әйнектен шағылысып, бөлмеге суық сәуле түсіріп тұрды.
— Бүгін бір ғана нәрсе тілегім келді, — деді ол жай ғана. — Біреу маған: «Айдана, отыр, енді мен істеймін», — десе ғой деп. Болды. Басқа ештеңе емес.
Нұрлан орнынан тұрып, баяу келді де, иығына қолын қойды.
— Сенің бұлай сезінетініңді білмедім.
— Себебі сен сұрамадың.
Ол ауыр күрсінді.
— Жарайды. Мүмкін, расында, бірдеңені өзгерту керек шығар.
Айдана оны көзінің қиығымен қарап қойды.
— «Өзгерту керек» дейсің бе? Бұл жиһаз жөндеу емес, Нұрлан. Маған уәде емес — сен керек.
— Жаңа бастайықшы. Екеуміз ғана. Туыстарсыз, міндетсіз.
Айдана үндемеді. Сөздері әдемі естілді, бірақ жүрегіндегі жара әлі жазылмаған еді.
— Саған сенуге қиналам, — деді ол ақырын. — Бірақ тырысып көрем.
Нұрлан басын изеді.
— Жарайды. Біраз уақыт оларға келмеңдер деп айтам.
Айдана жеңіл жымиып қойды.
— «Келмеңдер» деп емес, «Мен әйеліммен уақыт өткізгім келеді» деп айт. Айырмашылық бар.
— Айдана… кешір.
Ол оған қарады. Көзінде алғаш рет шынайылық бар еді.
Келесі күні таңертең күн сәулесі перденің арасынан сығалап тұрды. Айдана әдеттегіден кеш тұрды. Ас үйден жаңа қайнатылған кофенің иісі шығып тұр. Нұрлан, шашы ұйпа-тұйпа, абайлап кофе құйып жатыр екен.
— Бұл менің өз қолыммен жасаған алғашқы кофе, — деді ол сәл қысылып. — Дәмін уәде ете алмаймын.
Айдана күлімсіреп қойды.
— Маңыздысы — тырысқаның.
Екеуі үстелге жайғасып отырды. Бұрынғыдай ауыр үнсіздік емес, тыныштық пен жылулық орнаған. Терезе сыртында қала оянып жатқан. Айдана алғаш рет ұзақ уақыттан кейін өз-өзіне келгендей болды — өз өміріне қайта оралғандай.
Терезеден қарап, іштей сыбырлады:
«Мүмкін, бәрі бітпеген шығар. Кейде жаңа бастау — тек кетіп қалудан басталады.»
Нұрлан оған кофе ұсынды.
— Өз үйімізде. Қонақсыз.
Айдана жымиды. Бұл кешірім емес еді — бірақ үміт еді.
Көп жылдан кейін алғаш рет кофе ыстық болды.
