Айдана Нұрланның кеңсесінен шыққанда, күздің салқыны емес, басқа бір суық сезім кеудесін қарып өтті. Қолындағы өсиетті қағазды уыстап ұстап келе жатты — сірә, қағаз өзі сөйлеп, шындықты айтып беретіндей. Көшеде өмір өз ағысымен ағып жатты: автобус тоқтап, адамдар асығып өтіп жатыр, ал бір ит иесін сүйрей алға тартып барады. Ал Айдана қайда барарын білмейтін. Телефонын алып, Қалияға қоңырау шалды.
— Маған көмектесші, — деді даусы қалтырап. — Үйдің бейнекамераларын қарағым келеді, мүмкін бірдеңе түсіп қалған шығар… Мәдина туралы.
— Жарайды, — деді Қалия, кідірместен. — Жалғыз барма, бірге барайық.
Үйдің қарауылшысы, жасы келген ер адам, оларды төменгі қабаттағы кішкентай бөлмеге алып барды. „Камералар кейде істейді, кейде жоқ,“ — деді ол күңкілдеп. Олар экранға телміріп отырып, жазбаларды қарады. Бір видеода, өлімнен бір апта бұрын, шашын артына түйіп алған, қара сөмке ұстаған жас әйел көрінді. Бұл Мәдина емес еді. Біраз уақыттан соң Мәдина сол әйелмен бірге кіріп-шығып барады — қасында көк папка ұстаған сол бейтаныс.
— Бұны танисың ба? — деп сұрады Айдана.
— Бір-екі рет көргенмін, — деді Қалия. — „Мейірбике“ дейді, бірде келіп, бірде жоғалады.
Айдана тістеніп, видеодан кадрларды Нұрланға жіберді. Көп ұзамай жауап келді: „Жарайды. Бұл әйелді анықтау керек. Нотариусты да тексереміз.“
Кешке жақын Айдананың үйіне Әлия келді, қасында жас адвокат ұлы — Асқар. Нұрлан оны бұрыннан білетін. Үшеуі ас үйдің үстеліне жайғасып, жағдайды талқылай бастады.
— Алдымен Мәдинаның арызын жоққа шығаруымыз керек, — деді Асқар. — Егер өтірік екені дәлелденсе, ол сенімнен айрылады. Сізде сол күні үйде болған куә бар ма?
— Бар, — деді Қалия. — Сағат алтыда Айданамен шай ішіп отырдық, суреттерді қарап шықтық. Тоғызға қарай үйге кеттім.
— Керемет. Куәгерлік жеткілікті. Телефон жазбалары да қажет болады. Ал нотариус туралы — тек „орталықта“ дедіңіз бе? Бір аптадай уақыт беріңіз, мен табамын.
Соңғы күндері Айдана ұйықтай алмай жүрді. Көз алдынан бір суреттер кетпейді: Сауле апай (марқұм) теңіз жағасында ақ қалпағымен күліп тұр; баспалдақта тиындарын жинап, балаларға жылы сөз айтқан сәті; „Өзімнен кейін бәрі сенікі болады, Айдана“ деген даусы. Бірақ бір ескі сөз қайта жаңғырды: „Жылы жүзден қорықпа, шектен тыс жылы жүз – ең қауіптісі.“
Үш күннен соң Нұрлан хабарласты:
— Нотариусты таптым. Ертең таңертең кездесеміз. Мен барамын.
Кеңседе лаванда мен шаң иісі бар еді. Нотариус — сұрғылт көйлек киген әйел — қағаздарды ақтарып шықты:
— Барлығы заңды. Өсиет куәгердің қатысуымен рәсімделген. Аты — Диана Поп.
— Біз онымен сөйлесе аламыз ба? — деп сұрады Нұрлан.
— Жоқ, ол құпия ақпарат.
— Ал бейнежазба бар ма?
— Біз ондайды сақтамаймыз.
Көшеге шыққанда Нұрлан телефонын алып, біреуге хабарласты.
— Асқар тексеріп шықты. Бұл Диана Поп деген әйел үй күтушілер агенттігінде жұмыс істеген. Тағы екі күмәнді өсиетте куәгер болған. Сол агенттікте Мәдина да тіркелген.
Көп өтпей полиция Айдананы қайта шақырды. Мәдинаның шағымы тіркелгенімен, Асқар қарсы арыз беріп қойған еді. Тергеу аяқталғанша, оларға бір-бірімен байланысуға тыйым салынды. Айдана онымен байланысқысы да келген жоқ.
Бірнеше күннен кейін көршісі Ерлан келді.
— Сол „мейірбике“ бүгін тағы келді, — деді ол. — Мәдина емес, анау бейнедегі әйел. Марқұмның құжаттарын сұрап жүр екен. Атын сұрасам, «Дана… жоқ, Диана» деді. Полиция шақырамын дедім — қашып кетті.
— Сіз оны сипаттай аласыз ба?
— Әрине. Керек болса, куәлік берем.
Бір аптадан кейін бәрі айқындала бастады: бейнежазба жасанды екені дәлелденді, агенттік тексерілді, ал Диана Поп бұрын осындай алаяқтық істерге қатысы бар екен.
— Бұл тек бастамасы, — деді Нұрлан. — Біз өсиетті тоқтату туралы өтініш береміз. Міне, қара, мен Сауле апайдың дәптерін таптым. Сенің ескі заттарыңның арасынан. Мында жазылған: «Мәдина — жеміс алып келетін қыз. Ақшаға жолатпа.» Екі аптадан кейін тағы бір жол: «Қағаздар туралы қайта сұрай бастады. Басым ауырып тұрғанда ештеңеге қол қоймаймын.»
Айдана дәптердің бетін сипап отырды. Бұл заңды дәлел емес, бірақ ең шынайы куәлік еді.
Сот күткеннен ерте басталды. Залда адам аз. Мәдина өз адвокатымен келді — өзін сенімді ұстап. Ал Айдана, Нұрлан мен Асқар қатар отырды. Артқы қатарда Қалия мен Ерлан.
Судьяның даусы қатал естілді. Нұрлан өсиеттің күшін тоқтатып, үш сараптама — медициналық, графологиялық және әлеуметтік — тағайындауды сұрады. Мәдинаның адвокаты: „Құжат заңды“ деп қысқа қайырды. Бірақ Асқар орнынан тұрып, құжаттарды көтерді:
— Бұл дыбыс жазба жасанды. Куәгер Диана Поп өзге екі жалған өсиетте де кездеседі.
Судья көзілдірігін түзеп, бір сәт үнсіз қалды.
— Өсиеттің орындалуы сараптама аяқталғанша тоқтатылады. Нотариус пен куәгер шақырылады, — деді ол.
Сот залынан шыққанда Мәдина Айданаға еңкейіп:
— Сен бәрібір ұтылыс табасың, — деп сыбырлады.
Айдана жауап бермеді. Бұл жолы ол еш қорыққан жоқ.
Келесі айларда бәрі ашыла түсті. Нотариус жауап беру кезінде шатасып, Диана Поп жалған куәлік бергені үшін тергелді. Сауленің дәрігері де сотта сөйледі: „Ол соңғы апталарда шатасып жүрді, маңызды шешім қабылдауға қабілетсіз еді.“
Сараптама қорытындысы қысқа болды: «Психологиялық ықпалға бейім, шешім қабылдау қабілеті шектеулі.» Мәдинаның арызы өтірік деп танылды, ал оған қарсы іс қозғалды.
Бір күні Нұрлан телефон соқты:
— Біз жеңдік. Өсиет жарамсыз деп танылды. Алдыңғы нұсқа қайта күшіне енді. Сен енді заңды мұрагерсің.
Айдана ұзақ үнсіз қалды.
— Рахмет, — деді ақырын.
Үйге келген соң ғана көзінен жас ақты. Еденге отырып, үнсіз жылады.
Бірнеше күннен кейін терезелерін айқара ашты. Көктемнің иісі сезілді. Суреттерді сөреге тізіп қойды. Соңғы суретте Сауле апай екеуі күліп тұр — астына ұсақ әріппен жазды: «Сені естідім.»
Мәдина жоғалып кетті. Агенттік жабылды. Нотариус қызметінен шеттетілді. Диана Поп — іздеуде.
Кешке Айдана Қалия мен Ерланға бәліш пісіріп апарды. Үшеуі шай ішіп, бос әңгіме айтты. Үйге қайтып келгенде, пошта жәшігінде конверт тұр екен. Ішінде бір жапырақ қағаз: «Саған жамандық тілемедім. Маған бұл тек қағаз дейді. М.»
Айдана оны біраз ұстап тұрды да, ештеңеге ашылмайтын ескі кілттердің жәшігіне салып қойды.
Көктем ерте келді. Айдана терезе жақтауын сырлап, кішкентай фикус сатып алды. Кітап дүкеніне жұмысқа орналасты. Сенбі сайын көршілер ескі суреттерін алып келіп, жазуларды реттеп, әңгімелесіп отыратын. Айдана кейде ойлайтын: „Мүмкін, өз өткен өмірімді де осылай реттеп жатқан шығармын.“
Бір күні есік қоңырауы соғылды. Есікте Нұрлан тұр — қолында су тиген қолшатыр, жүзінде жылы күлкі.
— Осында жақын жерде едім, — деді ол. — Сот шешімінің көшірмесін және жылжымайтын мүлік тіркеу қағазын әкелдім. Енді бәрі ресми түрде сенікі.
– “Kir, shai ish,” said Aidan’s grandfather.
— Бірақ мен музыка қоссам ғана, — деп күлді Нұрлан.
Екеуі ұзақ отырды. Әңгімелері қарапайым — кітап, гүл, тыныш күндер туралы. Ол кеткенде Айдана есік алдында сәл тұрып қалды. Көшеден жаңбыр иісі аңқып тұр, ал қарсы пәтерлердің терезелері жылы жарықпен жанып тұр. «Адам өзіне тиесілі нәрсені ұмытқанда ғана адасады — заттарды емес, оқиғаларды,» — деген Сауле апайдың сөзі есіне түсті. Ол жымиды.
Сосын терезені ашып, терең тыныс алып, ақырын сыбырлады:
– Rahmet, Saule apai.
Жарық сөнді. Ал пәтер — өз пәтері — тыныс алып жатқандай, ұзақ күрестен кейін ақыры жайлы ұйқыға кеткендей еді.
