Терасада орнаған тыныштық тым ауыр еді — ауа қоюланып, тіпті дем алудың өзі қиын болып кеткендей. Айгүл Нұрланға байыппен қарады, бірақ оның ішкі дүниесінде ашу, мысқыл мен сенімсіз күлкі араласқан дауыл бұрқ етті.
— Демек сен, менің тәртіпқұмар күйеуім, бір үйде менімен, жаңа әйеліңмен және оның баласымен бірге тұрғың келе ме? — деді ол сабырлы үнмен.
— Иә, дәл солай! — деп жауап берді Нұрлан шабыттана. — Бұл — жаңа заманның үлгісі, Айгүл! Еуропада адамдар осылай өмір сүреді. Неліктен біз де солай болмасқа?
Айгүл қасын көтерді.
— Сонда сен өзіңді прогрессивті ер адам деп есептейсің бе? Мақала жазып алсаңшы: «Қалай әйелі мен көңілдесін бір дастарқанға отырғызуға болады» деген тақырыпта.
Нұрлан күлді, мысқылды түсінбей.
— Міне, сол үшін мен сені бағалаймын, Айгүл! Сенде әлі де әзіл бар.
Сол сәтте Айгүл бәрін ұқты. Бұл ер адам зұлым да емес, ақымақ та емес — ол жай ғана шындықпен байланысын жоғалтқан. Өзін философ санаған, орта жас дағдарысын «жаңашылдық» деп атаған қарапайым еркек.
Келесі күндері Нұрлан жоспарын жасаумен әуре болды. Үйдің бөлмелерін қайта бөліп, жаңа «жанұя мүшелеріне» орын дайындады. Бір күні ол Айгүлге қарап сұрады:
— Қандай перде таңдасам екен? Тым нәзік те, тым суық та болмағаны жөн. Балаға жылы әсер қалдырсын.
– “Kimge?” – Dedi Aigul.
— Гүлназдың ұлына. Оның аты Ермек. Керемет бала, алты жасында санауды біледі!
— Тамаша, — деді Айгүл салқын жымиып. — Бәлкім, сені де санауды үйретер.
Келесі аптада жаңа «отбасы» көшіп келді. Гүлназ жас, әдемі, сәл ұялшақ болатын. Оның көзінде үнемі кінә мен үміт араласқан бір жарық бар еді. Ал Ермек — нағыз қуаттың символы: бес минут ішінде үйдегі ең қымбат ыдысты сындырып, Айгүлдің сүйікті вазасын «зымыран» ретінде қолданды.
Бірінші күні Айгүл бұл жағдайды антрополог сияқты бақылады. Екінші күні — мысқылмен. Үшінші күні — жоспар құра бастады.
Нұрлан екі әйел мен баланың арасында жүгіріп жүргенде, Айгүл өз өмірін реттей бастады. Галереясында «Заманауи отбасылық хаос» атты шағын көрме ұйымдастырды. Көрермен көп болды, тіпті жергілікті газеттің тілшісі де келді.
— Бұл көрме жеке өміріңізге байланысты ма? — деп сұрады ол.
— Жоқ, — деді Айгүл күлімсіреп. — Бұл — ғылыми тәжірибе. Мен тек сахнаны бердім, кейіпкерлер өздері келді.
Ал үйде жағдай ушыға түсті. Ермек ұйықтағысы келмейді, Гүлназ «көбірек түсіністік» сұрайды, ал Нұрлан тек тыныштық қалайды. Бір күні Ермек диванның үстіне фломастермен «Сәлем, әлем!» деп жазып қойды.
— Ермек! — деп айқайлады Нұрлан. — Бұл Айгүлдің ең сүйікті диваны еді!
— Ештеңе етпейді, — деді Айгүл байсалды. — Енді ол заманауи өнер туындысы болды.
Гүлназдың төзімі таусыла бастады. Бір күні ол жай ғана жылады:
— Мен бұлай өмір сүре алмаймын. Сен айтқандай болмай шықты. Сенің әйелің…
— Керемет адам, солай ма? — деп үзіп жіберді Айгүл. — Уайымдама, көп ұзамай мен де сенімен келісемін.
Бір айдан кейін Гүлназ Ермекті ертіп, «уақытша» анасының үйіне кетті. Нұрлан болса, әлі үмітін үзбей:
— Бұл тек үзіліс, — деді. — Гүлназға уақыт керек.
— Жақсы, — деді Айгүл. — Сенің де уақытқа мұқтаж екенің рас. Сол үшін мен саған жеке кеңістік дайындап қойдым.
Келесі күні Нұрлан жұмыстан келсе, үйдің іші жиналып жатыр.
— Бұл не? — деді аң-таң болып.
— Реформа, — деді Айгүл. — Саған арналған жаңа аймақ жасадым — гаражда. Онда үстел, орындық және өз ойыңмен оңаша қалуға тамаша жағдай бар.
— Айгүл, сен мені қуып жатырсың ба?
— Қайдан, — деп жымиып қойды ол. — Бұл — ерлердің «өзін-өзі табу аймағы». Еркін бол, шабыт ал, медитация жаса.
Сол күннен бастап Нұрлан шынымен де гаражда тұрды. Қолында ноутбук, алдында бос кофе кружкасы. Кештерін ол «жаңа ерлер философиясы» туралы ойлаумен өткізді.
Ал Айгүлдің өмірі гүлденіп жатты. Ол жаңа көрмелер ұйымдастырып, сапарларға шығып, жаңа таныстар тапты. Бір күні Нұрлан сұрады:
— Қайда бара жатырсың?
— Маған өмір туралы лекция оқымайтын біреумен кездесуге, — деді ол салқын сабырмен.
Бірнеше айдан соң Гүлназ мүлде жоғалды. Хабарласуды қойды. Ермек болса, Нұрланға хат жазды: «Аға, енді тамақ пісірме, қорқамын.»
Айгүл қала ортасындағы пәтерге көшіп, жаңа өмір бастады. Оның галереясы танымал болды, тіпті телеарнадан сұхбат алды.
— Сіздің жаңа көрмеңізді не шабыттандырды? — деп сұрады журналист.
— Менің бұрынғы күйеуім, — деді ол күліп. — Үйдегі хаостың нағыз өнерге айналуының тірі дәлелі.
Ал Нұрлан… үлкен, бос үйде жалғыз қалды. Кешкісін арзан шарап ішіп, бақтағы шегірткенің үнін тыңдайтын. Бір күні дәптер ашып, кітап жаза бастады: «Қалай екі әйелмен өмір сүріп, екеуінен де айырылуға болады.» Бірақ бірінші беттен әрі аспады.
Бір күні Айгүл келіп, соңғы заттарын жинап кетті. Нұрланды көріп, сәл мүсіркеп:
— Қалың қалай, философым?
— Жақсы, — деді ол, тост ұстап. — Тек ой үстіндемін. Мүмкін бәрін жоғалттым.
— Жоқ, — деді Айгүл жылы жымиып. — Сен өзің қалаған нәрсеге қол жеткіздің: толық жалғыздыққа. Құттықтаймын, Нұрлан. Енді сені ешкім тастап кетпейді.
Ол шығып кетті, артында парфюмының әлсіз иісін және жеңіл күлкісін қалдырып.
Нұрлан бір сәт үнсіз отырды, бос бокалға қарап. Бақтан шегіртке шырылдайды.
— Ең болмағанда, шегіртке менімен бірге тұрғысы келмейді ғой, — деп күліп қойды ол.
Сол күлкі алғаш рет шын жүректен шыққан еді — өзіне, өз ақымақтығына, және «заманауи өмірдің» күлкілі шындығына.
