Айгүл қолдарын бетінен тартып еді, алақандарынан қызыл қан тамшылап, иегінен баяу сырғып түсті. Аузына темірдің ащы дәмі келді. Суық еден денесін тоңдырып, бірақ есін ашып тұрды. Жылаған жоқ. Көздері құрғақ, анық, тіпті өткір еді.
Айдан қарсы алдында тұрды — тынысы ауыр, көзі қанталап, жұдырықтары дірілдейді. Ашудың астында бір сәтке қорқыныш жылт етті. Өзінен. Өз ісінен.
Айгүл ақырын орнынан тұрды. Оған қараған жоқ. Сөйлемеді де. Асүйден шығып, жуынатын бөлмеге кетті. Кранды ашты. Судың сылдыры бөлменің үнсіздігін жарып, өзге әлемнің дыбысы сияқты естілді.
Айдан орнында қатып тұрды. Еденге шашылған ыдыстар, май мен тағамның қалдығы, сынған фарфордың өткір сынықтары — бәрі оның жасағанының айғағы еді. Ақ жарық сол сынықтардан шағылысып, көзін қарып өтті.
Айгүл суға еңкейіп, жүзін жуды. Судың түсі ашық қызғылтқа айналып, ағып кетті. Қанды тоқтатуға тырыспады. Көзін айнаға көтергенде, алдында бөтен әйел тұрды: көгерген бет, жарылған ерін, ал көзінде — тыныштық. Бірақ бұл тыныштық сабыр емес еді. Бұл — ішіндегі соңғы сезімнің өшуі.
Ол асүйге қайта кірді. Айдан орындықта еңкейіп отырды. Басын көтерді — көзі сұп-суық.
— Айгүл… мен… мен ондайды қаламадым… өзім де түсінбей қалдым…
— Білем, — деді ол жай ғана. — Сен ешқашан қаламайсың. Бірақ бәрібір істейсің.
Ол үндемей қалды. Бұл сөз оның барлық ақталуын өлтірді. Айгүл шкафтан үлкен кенеп сөмкені алып шықты. Үндемей киімдерін, құжаттарын, сөмкесін, телефонын сала бастады. Қимылы баяу, бірақ шешімді.
— Қайда барасың? — деді Айдан ақырын.
— Маңызы жоқ.
— Болмайды, жай кетіп қалма, сөйлесейік…
— Мен сөйлестім, Айдан. Көп рет. Сен әр жолы “кейін” дедің. Енді сол “кейін” келді.
Ол пальтосын киіп, есікке беттеді. Айдан қолын созды, бірақ тоқтап қалды.
— Егер қазір кетсең…
Айгүл артқа қарамай:
— Онда, мүмкін, жуатын уақытың болар, — деді сабырлы үнмен.
Есік баяу жабылды.
Дәліздегі жарық әлсіз. Тыныштық тіпті ауыр еді. Айгүл баспалдақпен ақырын түсті. Әр қадам — қоштасу сияқты: үймен, өзімен, үмітпен. Сыртқа шыққанда, суық түнгі ауа бетіне соғылып, демін шығарып, иығынан ауыр жүктің түскеніндей болды.
Ол телефонын алып, экранға қарады. Бір хабарлама жарқ етті:
«Жақсысың ба?»
Айгүл жауап жазды: «Енді — иә.»
Ол бағытсыз жүре берді. Түнгі қала ұйықтап жатқандай. Шамдардың сары жарығы дымқыл асфальтқа түсіп, алтын жолдай жылтырап жатты. Аяғының дыбысы жаңғырып, тыныштыққа араласты.
Бір бұрышта ашық тұрған шағын дәмхана көзіне түсті. Терезеден жылы жарық төгіліп тұр. Ішке кірді. Даяшы — жас жігіт — оның бетіне қарады, көгерген ізді көрді, бірақ ештеңе сұрамады. Тек шай әкеліп, үстелге қойды да, кетіп қалды.
Айгүл терезе жаққа отырды. Сыртта жаңбыр басталып, әйнекке тамшылар ұрып тұрды. Әр тамшы — өткен күннің ізі сияқты, баяу, ауыр, бірақ тазартушы. Ол шайды ұрттап, көзімен жаңбырдың ізіне ілесті. Бір сәтке бәрі тоқтағандай болды: ой да, сезім де, қорқыныш та. Тек тыныс қалды.
Айдан әлі асүйде отыр еді. Қолында сынған тәрелкенің бір бөлшегі. Оның жиегінде кішкентай қызыл дақ бар — қан. Әйелінің қаны. Ол ұзақ қарады, сосын сынықты тастады. Тыныштықтағы әлсіз сыңғыр оның ішінде найзағайдай жаңғырды.
Ол орнынан тұрды, ауыр басын қабырғаға сүйеп, көзіне жас үйірілді. Бірінші рет — ашудан емес, қорқыныштан емес — түсініктен. Енді ештеңе қайтарылмайтынын түсінді. Бұл — жай ұрыс емес. Бұл — соңғы сәт.
Жатын бөлмеге кірді. Тумбаның үстінде сурет тұр еді: жас күндері, екеуі, күліп, бақытты. Ол суретке ұзақ қарады. Сол бейнелердің өзі емес екенін, мүлде бөтен адамдар екенін сезінді. Суретті қалтасына салды.
Кухняға қайта оралып, сынықтарды бір-бірлеп жинай бастады. Әрқайсысын ақырын, ұқыптап. Сосын қолдарын жуып, раковинаға қарап ұзақ тұрды. Су ағып жатыр — таза, мөлдір, бейтарап. Бірақ ол судың даусынан біртүрлі бос дыбыс естіледі, әлде жүрегінің жаңғырығы шығар.
Айгүл дәмханадан шыққанда жаңбыр майда болып қалған. Көшелер жылтырап, су бетінде шамдардың сәулесі тербеледі. Ол өзенге қарай жүрді. Суы қара, терең, тыныш. Көпірдің үстіне тоқтап, суға қарады. Өзін көрді. Бірақ бұл бұрынғы Айгүл емес еді. Басқа әйел. Әлсіз емес, бірақ шаршаған. Тірі.
Көңілінде тыныштық орнады. Өткен, қорлық, өкініш — бәрі артта.
Телефон дір етті. Қараған жоқ. Сөндіріп, қалтасына салды. Қала үнсіз еді. Тек жаңбыр мен өз ойы ғана серік.
Кенеттен қасында трамвай тоқтады. Есігі сықырлап ашылды. Айгүл еш ойланбастан кірді. Терезе жанына отырды. Трамвай қозғалғанда қала артқа жылжи бастады. Терезе шынысына басын тигізіп, көзін жұмды.
Көптен бері бірінші рет ол ештеңеден қорыққан жоқ.
Ал жоғарыда, сол ескі пәтерде, Айдан суға қарап тұрды. Қолын жуып жатып, суға үңілді. Таза су ағып жатыр — бірақ ішіндегі кір тазаланбайды.
Ол сыбырлап бірдеңе айтты. Мүмкін, оның есімі. Мүмкін, кешірім.
Терезеден таңның бозғылт жарығы көрінді. Жаңбыр бәсеңдеді.
Kala bayau oyanyp zhatti.
Айгүл — алыстағы трамвайда, көзін жұмған, тыныш дем алып келеді.
Ал өмір, қалай болса да, өз ағынымен жүріп жатыр. Кейде соңы сияқты көрінетін сәт — шын мәнінде жаңа бастаманың өзі.
