Асқар сол күні кеңседен әдеттегіден кеш шықты. Бетінде өз-өзіне риза, жеңімпаз кейіп бар еді. Ол айналасындағыларды байқамады. Қызметкерлер тек есік Асқардың артынан жабылғанда ғана тыныс алып, бір-біріне үнсіз көз тастады. Айдана дәліздің соңғы бөлігін жуып болған соң, біраз уақыт қозғалыссыз тұрды. Шамдардың суық жарығы еденнің жылтыр бетінде күміс сызықтар болып ойнап тұрды. Кеңседе тек кондиционердің баяу гүлі ғана естілді.
Ол кешке, персонал жатақханасындағы кішкентай бөлмесіне келгенде, төсектің шетіне отырып, телефонына ұзақ қарады. Саусақтары дірілдеп тұрды. Айдана бұрын да талай әділетсіздікті көрген, бірақ бүгінгі қорлық бәрінен ауыр тиді. Көз алдында Асқардың мұздай, менсінбейтін жанары қайта-қайта оралды. Бұл енді жай ғана өркөкіректік емес, таза мазақ еді.
Ол терең күрсініп, контакт тізімін ашты. Ұмыт бола бастаған бір нөмірге көз тоқтатты да, батылдық жинап, терді. Ұзақ гудоктан кейін ар жағынан таныс, сабырлы дауыс естілді:
— Айдана? Қызым, сен бе?
— Иә, әке… — деді ол ақырын, даусы дірілдеп. — Саған… маған көмек керек.
Келесі күні таңертең «Көкжиек Құрылыс» компаниясының алдына қара түсті, нөмірі ерекше көлік тоқтады. Күзетші Мұрат аға басын көтеріп, есіктен шыққан екі ер адамды көріп таң қалды. Екеуі де костюм киіп алған, жүздерінен байсалдылық байқалады. Үлкені бірден сөйлеп кетті:
— Айдана Төлегенқызын іздеп келдік.
— Ол үшінші қабатта, тазалық бөлімінде, — деді Мұрат аға сыпайы үнмен. — Бірдеңе болды ма?
— Жоқ, керісінше, — деді үлкені жымиып. — Кейбір нәрселерді өз орнына қоюдың уақыты келді.
Осы кезде Асқар өз кабинетінде біреуге телефонмен айқайлап отыр еді. Хатшысы есіктен кіріп, «сізді үкіметтен біреулер іздеп тұр» дегенде, ол мысқылдай күлді.
— Маған үкіметтің адамдары не істей алады? Айт, күте тұрсын.
Бірақ олар күтпеді. Есікті ашып, екі ер адам еш кідіріссіз кіріп келді. Бөлмедегі ауа ауырлап кетті. Үлкені куәлігін көрсетті.
— Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі, — деді ол сабырмен. — Асқар мырза, сіздің қызметкерлерге, әсіресе Айдана Төлегенқызына көрсеткен қатыгез мінезіңіз туралы шағым түсті.
Асқар мырза жүйкесін ұстай алмай, күліп жіберді:
— Бұл не масқара?! Еден жуушы туралы айтып тұрсыз ба? Мазақ па бұл?
Сол сәтте есік қайта ашылып, ішке Айдана кірді. Үстінде қарапайым форма, бірақ көзі бұрынғыдай емес еді — батыл, айқын, ешқандай қорқыныш жоқ. Асқар сасып қалды.
— Асқар мырза, — деді Айдана баяу, бірақ нық үнмен, — сіз бір нәрсені ұмыттыңыз.
— Нені ұмыттым дейсің? — деп ыржиып сұрады ол.
— Адамдықты, — деді Айдана жай ғана. — Мейірімділікті де.
Қасында тұрған жас шенеунік Асқарға қағаз ұсынды.
— Мына жерге қол қойыңыз. Бұл — қызметтен уақытша шеттету туралы ресми бұйрық. Сізге қатысты ішкі тергеу басталды.
Асқардың өңі ағарып кетті.
— Сендердің бұған құқың жоқ! — деп айқай салды ол.
Үлкен адам сабырмен оған қарады.
— Құқым бар, — деді ол анық үнмен. — Мен — елші Төлегенов, Айдананың әкесімін.
Бөлмеде тастай ауыр тыныштық орнады.
Асқар сандалып орындығына отырды. Хатшы қыз есік жанында тұрып қалды, көзін алмай.
Төлегенов орнынан тұрып, қызын қарады.
— Қызым, кетуге дайынсың ба?
Айдана терең тыныс алып, басын изеді. Кабинетке бір сәт көз жүгіртті. Сол бұрышта, үстелде, ескі кофенің дағы — бәрінің бастауы жатқан белгі тұрды.
— Иә, дайынмын, әке, — деді ол сабырлы үнмен.
Екеуі бірге шықты. Дәлізде тұрған Мұрат аға жылы жымиды.
— Айттым ғой, қызым, бәрі түбі өзгереді, — деді ол баяу.
Асансьор есігі жабылғанда, кеңседе үнсіздік орнады. Бір сәттен соң Асқар қағаздарды шашып, үстелді соғып, айқайлады — бірақ оны ешкім тыңдаған жоқ.
Бір айдан кейін «Көкжиек Құрылыс» компаниясы ішкі тексеріс жүргізіп, Асқардың жұмыстан босатылғанын жариялады. Компанияда жаңа этика кодексі енгізілді.
Айдана енді басқа қалада тұрды. Ол әлеуметтік орталықта жұмыс істеп, балалар үйінен шыққан жастарға көмек көрсететін қорда қызмет етті. Оның кішкентай кеңсесі күн нұрымен толы, үстел үстінде бір кесе шай мен тыныш күлкі бар еді.
Бір күні кешке ол Мұрат ағадан хабарлама алды:
«Айдана қызым, үшінші қабаттағы дәліз бұрынғыдан да таза, бірақ бір нәрсе жетіспейді… сенің күлкің.»
Айдана жымиып, телефонды үстелге қойды. Терезеден қала шамдары жымыңдап тұрды. Жылы жел шашын тербетті.
Бұл жолы оның өмірі қорқыныш туралы емес еді. Бұл жолы ол — еркіндік туралы еді.
Ол терең тыныс алды. Енді ауа еден жуғыш сұйық иісімен емес, үміттің иісімен толы еді.
Осы сәтте әкесінің таныс, сабырлы дауысы ойына келді:
— Есіңде болсын, қызым, кім екеніңді ешқашан ұмытпа. Әлем сені көлеңкеге айналдырса да.
Айдана сыбырлап айтты:
— Уәде беремін.
Сол түні ол алғаш рет ұзақ уақыттан кейін күлімдеп ұйықтап кетті.
