Айсұлу қимылсыз қалды, ерніндегі күлкі қатып қалды. Ержанның даусы арасындағы ауаны қалың, салқын етті. Бір сәтке ол бәрін біліп қойғандай көрінді — оның ойын, есеп-қисабын, ашкөз үмітін. Бірақ Айсұлу тез есін жиып, жымиып қойды да, қолын жаймен оның қолының үстіне қойды.
— Әрине, сізге сенем, Ержан, — деді ол нәзік үнмен. — Бірақ заман басқа ғой қазір. Заң бойынша бәрі реттеліп тұрса, екеумізге де тыныш болар еді.
Қария ұзақ қарады. Сол сұрғылт көздерінде жұмсақтық пен мысқыл қатар тұрды.
— Қаласаң, өзің ретте, — деді ол баяу. — Мен тек қол қоям.
Айсұлу іштей тынысын тежеп, ішінен жеңіл күрсінді. Сол түні-ақ ол адвокатына хабарласып, кездесуді белгіледі. Шарт дайын болуға тиіс еді: некеден кейін барлық мүлік ортақ, ал Ержан ресми түрде Айсұлуды жалғыз мұрагері етіп қалдырады.
Көңілі тоқ, жүзіне сенім ұялады — енді ол болашақ ханым, қала ортасындағы бірнеше ғимараттың иесі, бар дүниенің қожайыны болады.
Күндер тыныш өтті. Ержан баяу қимылдайтын, бірақ оның көзі ешқашан әлсіреген емес. Кейде ол Айсұлуды сондай өткір, ойлы көзқараспен қарайтын, одан бәрін біліп тұрғандай әсер қалдыратын.
Той алдындағы таңертең Айсұлу айна алдында шашын түзеп отырды. Ескі айнадағы бейнесі жылы күлімсіреді. «Бәрі дайын, енді тек бір қадам қалды», — деп ойлады.
Сол сәтте Ержан кабинеттен шақырды.
— Айсұлу, бері келші.
Даусы жұмсақ, бірақ байыпты еді. Ол ішке кіргенде, Ержан ескі үстелінің басында отыр екен. Алдында сарғайған қағаздар, балауыз мөр, және шағын қара қобдиша тұрды.
— Той алдында бір нәрсеге қол қойғым келеді, — деді ол сабырлы үнмен. — Бәрі анық болсын.
— Өсиет пе? — деп сұрады Айсұлу, таңданған болып.
— Иә, соған ұқсайды, — деп жымиды ол. — Кәрі жүрегім тыныштық тапсын деп қана.
Айсұлу жайлап жақындады, бірақ Ержан қолын қағаздың үстіне қойды.
— Тойдан кейін бәрін өзің реттейсің, қызым. Қазір тек тыныштық керек.
Ол артқа шегінді, бірақ миында ойлар қаптап жатты: «Бәлкім, ол бәрін жазып қойған шығар? Әлде мені алдап отыр ма?»
Түн түсе Айсұлу күтіп жатты. Ержан ұйықтағанда, ол ақырын төсектен тұрды. Қабинетке кіріп, шамды жақты. Қараңғылықтан ескі үстелдің пішіні ғана көрінді. Кішкентай жез кілтті алып, қобдишаның құлпына салды.
Ағаш қобдиша ауыр екен. Ашқанда ішінде бір-екі хат, ескі фото және бір бума құжаттар жатты. Ол құжаттарды ашқанда жүрегі тоқтап қалғандай болды: барлық бетте Гүлнұр Сапарова деп жазылған.
Ауа тарылды. Жер аяғынан сырғып кеткендей. Сол сәтте арт жағынан таныс дауыс естілді:
— Мен саған айттым ғой, бәрін сіңліңнің атына жаздым деп.
Айсұлу селк етіп, артына қарады. Ержан креслода отыр, көзі тірі, жүзінде әлсіз күлкі. Қолында мөр басылған конверт бар.
— Мен тек шегің қайда екенін білгім келді, — деді ол сабырлы үнмен. — Сен Гүлнұрды осында әкелгенде, бәрін түсіндім. Сен аласың. Ол береді. Мен таңдау жасадым.
— Сіз бұлай жасауға хақыңыз жоқ! — деп айқайлады Айсұлу. — Мен бәрін біз үшін істедім!
— Біз үшін бе? — деп қария күліп жіберді. — Жоқ, қызым. Өз үшін.
— Мен сізді жоям, — деді ол сыбырлап. — Ант етем.
— Мүмкін, — деді қария сабырмен. — Бірақ таңертең кетесің. Бәрі дайын.
Ол конвертті ұсынды. Үстінде жазу: Айсұлуға. Тойдан кейін оқу үшін.
Айсұлу қолы дірілдеп, оны ашты. Ішінде бір ғана хат бар еді:
«Қымбатты Айсұлу,
Сен менің өмірімдегі ең әдемі өтірік болдың.
Саған ешқашан болмаған бір нәрсені қалдырам — еркіндікті.
Өзгенің дүниесін иеленем деп жүріп, өз жаныңды жоғалтпа.»
Қағаз оның қолынан түсіп кетті. Көзінде ашу мен ұят аралас жанып тұрды. Ержан көзін жұмды.
— Таң атқанша қал, — деді әлсіреген үнмен. — Таңертең көлік дайын. Сені Гүлнұр шығарып салады.
Бұл сөздер Айсұлудың жүрегіне пышақтай қадалды. Енді бүкіл мұра — сіңлісі Гүлнұрдікі.
Түн бойы Айсұлу көз іле алмады. Пәтердің ішін аралап, әр затқа қол тигізіп өтті. Әр бұйым, әр иіс — бәрі оның қолынан сусып кеткенін сездірді. Таң атып, алғашқы жарық пердеден өткенде, ол есікті тарс жауып шықты.
Гүлнұр төменде тұр, көліктің жанында.
— Айсұлу… мен шынымен ештеңе білмедім, — деді ол.
— Айтпа, — деп кесті Айсұлу мұздай үнмен. — Бақытты бол.
Гүлнұр құшақтағысы келді, бірақ Айсұлу бұрылып, көшеге қарай кетіп қалды.
Бірнеше айдан соң газеттерде «жинаушы, меценат Ержан Сапаровтың тыныш қазасы» туралы жазылды. Оның байлығының көп бөлігі қайырымдылық қорына берілген, ал қалғаны заңды мұрагері — Гүлнұр Сапароваға өткен.
Айсұлу жайлы ешкім жазбады.
Бір кеште, Алматының ескі көшесіндегі кішкентай дәмханада, қызыл орамал таққан әйел шарап ішіп отырды. Көзқарасы суық, есепшіл, бірақ ішінен әлдебір күйзеліс жасырынып тұрғандай. Саусағында жіңішке алтын сақина жарқ етті.
Қасына бір ер адам отырды.
— Сізге бір ішімдік ұсынсам бола ма? — деді ол жылы жүзбен.
Айсұлу сәл жымиып:
— Егер ұсынарыңыз одан да көп болса ғана, — деді.
Ер адам күліп жіберді, бірақ ол білмеді — осы күлкінің ар жағында жанып тұрған, ешқашан өшпес ашкөздік бар еді.
Сыртта ұсақ жаңбыр себелеп тұрды. Қала шетінен түн ортасын хабарлаған сағат үні естілді. Айсұлу терезеге қарады, темекісін тұтатып, түтінді жаймен үрледі.
Ернінің ұшында суық, бірақ сенімді күлкі пайда болды. Өмір жаңа басталып жатты.
