Айсана біраз уақыт табалдырықта қатып тұрды, дәл қазір айналасындағы ауа қалың мұзға айналғандай. Айгүлдің айтқан әрбір сөзі оның жан дүниесіне қанжардай қадалды. Бостандыққа шыққан күннен бастап әлем оған қазірдің өзінде суық көрінген, ал дәл осы сәтте ол мүлде жат, тіпті дұшпандыққа толы болып кеткен еді. Айгүлдің көзіне ұялаған сұстылық, жасырылмаған менсінбеушілік — Айсана мұнымен бұрын да кездескен, бірақ ешқашан бұлай ауыр тимеген. Өйткені бұл жолы ол өзі өмір сүрген, өзінкі санаған үйдің есігінің алдында тұрды.
— Ержан… үйде ме? — деді ол үні дірілдеп, есік жақтауына сүйеніп.
Айгүлдің қасы сәл көтеріліп, жүзі мұздай күйде қалды.
— Ержан бұл жерде айлар бойы тұрмайды. Ал мен… мен — оның қазіргі серіктесімін. Мұны түсінген шығар деп ойлағанмын, — деді ол ешқандай жанашырлықсыз.
Айсана сөзден тосылды. Үйдің таныс иісі, сыртқы баспалдақ, тіпті есік алдындағы ескі кілемше — барлығы да бұрын оған жұбаныш сыйлаған. Ал қазір — бәрі бөтен, бәрі алыстап кеткендей. Қайта оралғаны несіне? Қайтып келген үйі енді оны танымайтын сияқты.
— Мен… тек онымен сөйлескім келген еді, — деді ол әлес-қалес.
Айгүл қолын айқастырып, қалжындай күлді.
— Онымен сөйлесудің еш мәні жоқ. Ол ешқандай қиындықты қаламайды. Маған бәрін айтты. Сенің… жағдайыңды да. Шынын айтсам, енді бұл жерге жоламағаның дұрыс. Сен сияқты адамдар… шынайы салдарын қабылдауы тиіс.
«Сен сияқты адамдар.» Айсананың ішінде бірдеңе сынып түскендей болды. Тағы да таңба. Тағы да айып. Тағы да бөтеннің ауыр сөзі. Өз кінәсі емес болған күнәні көтергеніне айлар өтті, ал жаза әлі де жалғасып жатқандай.
Ол жауап бере алмай қалды. Айгүл есікті жай ғана жапты — бірақ сол баяу қозғалыстың өзі ауыр үкім оқығандай болды.
Айсана бұрылып, көшеге қарай беттеді. Аяқтары қорғасын құйылғандай ауыр, демі қысылып бара жатты. Көше бойындағы шамдар дымқыл асфальтқа сарғыш рең төгіп тұр. Сол жарықта бәрі көмескі, бұрмаланған, ішкі жан дүниесіндей жаралы көрінді.
Ақылына әлгі түн қайта оралды: көктайғақ, үрей, тежегіштің сырғанауы… және артынан Ержанның дауысы, оның өтініші. Сол өтінішті орындау үшін Айсана тағдырынан бас тартты. Ал ол… іс біткен соң бәрін қиып тастады.
Бірнеше күн өткен. Айсана уақытша баспана ұсынған орталықтағы тар, суық бөлмеде жатқан болатын. Ұйқысы тыныш емес, ойлары бытыраған. Сол кезде телефоны шырылдады. Бейтаныс нөмір, бірақ дауыс — таныс.
— Айсана? Бұл — Нұрлан, — деді колония директорының байсалды, бірақ жылылыққа толы үні. — Қал-қадірің қалай? Босап шыққалы бері ойымнан кетпедің.
Айсана көзін жұмып, терең дем алды. Қарапайым бір сұрақ — “қалайсың?” — оның тамағына тас түйін болып тығылды. Бұл сұрақты оған ешкім қоймаған еді. Ешкім.
— Тірі жүрмін… шамам келгенше, — деді ол күлімсіремек болып.
— Айсана, — деді Нұрлан жұмсақ үнмен, — мені жай тыныштандыру үшін олай деме. Мен сені көріп-біліп жүрдім. Сенің үнсіздікпен күресетініңді білемін.
Айсананың жүрегі сол сәтте жылып сала берді. Ішінде тұнған ауыр бу шығып кеткендей болды. Ол бәрін айтып берді: Айгүлдің сөзі, жауып қалған есік, өз үйінің табалдырығынан қуылғандай сезім, түнгі қорқыныштар, бос бөлме… болашақтың жоқтығына деген сенімсіздік. Ол айтқан сайын, кеудесін қысқан түйін босағандай еді.
Нұрлан сөзін бөлмей тыңдады. Қажет жерде дем алмастан, қажет жерде үнсіздікпен ғана қолдау білдіріп. Сол үнсіздік — нағыз жанашырлықтың белгісі болды.
— Айсана, — деді ол ақырында, — сен көп нәрседен айырылдың. Өте көп. Бірақ дәл осы — басынан қайта бастау мүмкіндігі. Қорқынышты, ауыр… бірақ жаңа. Егер қаласаң, мен саған қолұшын беремін.
— Нұрлан… білмеймін… — деді Айсана, даусы дірілдеп.
— Жол жеңіл болады деп уәде бере алмаймын, — деп сөзін жалғады ол. — Бірақ жалғыз қалмайтыныңа уәде бере аламын. Данияр сенің арқаңда аман қалды. Сен оған өмір сыйладың. Мұны ұмытпаймын.
Айсана көзінен жас бұршақтап аққанын сезді. Бұл — әлсіздіктің жасы емес. Бұл — жаны ұзақ уақыт көтере алмаған ауырлықтан жеңілдегеннің жасы.
— Рақмет… Нұрлан… Мүмкін… расында да, болашақтан қорықпайтын уақыт келген шығар.
Телефонның ар жағынан оның жымиғаны сезілді.
— Бұл бастау ғана, Айсана. Ең бастысы — сен енді жалғыз емессің.
Сол сәтте, жып-жылы жарығы әрең жететін кішкентай бөлмеде, Айсананың жан дүниесінде әлсіз, бірақ шынайы бір жарық пайда болды.
Үміт.
