Айжан асүйдегі ауа барған сайын ауырлап бара жатқандай сезінді, әр тынысы тамағына ілініп тұрғандай. Мұрат оның қарсысында отыр, екі алақанын үстелге қыса ұстап, жіберсе құлап кететін адамдай. Талғат пен Ләззат болса, ерлі-зайыптыларды ыңғайсыздау көзбен қарап отыр, бір қате сөз айтса, шынымен далада қалатындай сескеніп.
Айжан шашын бір сипап, жай отырып қалды.
— Ал ақша ше? — деді ол Мұраттың көзіне тіке қарап. — Бұлардан алған ақша ғана емес, басқа адамдардан алғандарың қайда?
Мұрат ернін тістеп, төмен қарады.
— Қарызға кетіп жатты. Бәрі емес… бір бөлігін жамауға тырыстым. Айжан, мойындау оңай емес, бірақ… шектен шықтым. Түпсізге кетіп бара жаттым.
— Үш ай бойы мені алдап келдің, Мұрат. Үш ай! Осы уақыт ішінде бөтен адамдар үйіме кіріп-шығып жүрді, төсегімде жатты, заттарымды пайдаланды. Ал сен… бәрі қалыпты сияқты жүре бердің.
— Білем. Айжан, не десең де дайынмын. Жек көр, ренжіп айт, сөк. Бірақ өтінем… ашумен шешім қабылдама.
Айжан ащы мысқылмен күліп жіберді.
— Сен ашумен емес, қорқақтықпен шешім қабылдағансың.
Жасырып, өтірік айтып, жағдайды өзіңе ыңғайлы етіп бұрдың. Маған мейірімді хабарламалар жіберіп жүріп, басқа біреулер мына үйде жүргенін білдірмедің.
Ол ашуға булығып, асүй ішінде ары-бері жүре бастады.
— Талғат, Ләззат… сіздерге шынымен өкініштімін. Сіздер кінәлі емессіздер. Бірақ мен бәрін біліп алмай, не істейтінімді шеше алмаймын.
Талғат төмен қарап басын изеді.
— Біз ешкімге салмақ салғымыз келмейді. Ертең Сашаның консультациясынан кейін-ақ кетеміз. Түнейтін жеріміз болмаса да… бірдеңе табармыз. Біздің қиындықтарымызды сізге жүктегіміз келмейді.
Ләззат әлсіз ғана үнмен қосты:
— Тек бағасы қолжетімді бірдеңе табылса болды… Мұнда бәрі қымбат…
Айжан оларға ұзақ қарап қалды, әсіресе Сашаны көргенде — диванда мүлдем бейқам күйде, жастыққа тығыла ұйықтап жатқан кішкентай баланы. Сол бейкүнә бейне оның жүрегін бір сәтке жұмсартып жіберді.
— Бүгін ешқайда бармайсыздар, — деді ол анық, нық үнімен. — Түн ортасында, бала-шағамен далада қалмайсыздар. Ертеңге дейін осында қалыңыздар. Ал ертең… бәрін реттейміз.
Мұрат оның қолына жеңіл ғана қол созды.
— Айжан…
Ол қолын тез тартып алды.
— Жоқ. Қазір емес.
Сосын Талғат пен Ләззатқа бұрылды:
— Түндеріңіз тыныш болсын. Не істегенін өзім шешемін, бірақ сіздерді түн ішінде қуып шығатын емеспін.
Ләззаттың көзіне жас үйірілді.
— Рақмет… бұл біз үшін өте маңызды…
— Білем, — деді Айжан жай ғана. — Мен де сол жағдайды түсінемін.
Талғат пен Ләззат бөлмеге кіріп кеткен соң, асүйді қою тыныштық басып қалды. Мұрат алысырақ отыра берді — Айжанға жақындаудан қорқып тұрғаны анық еді. Екеуінің арасында бұрын болмаған шексіз, қараңғы, суық құз пайда болғандай.
— Айжан, өтінем… бірдеңе айтшы, — деді ақырын Мұрат. — Жек көрсең де айт, ұрыс, айқайла… Бірақ осылай үндемей отыра берме. Мына үнсіздік… мені өлтіріп жатыр.
Айжан біршама уақыт үнсіз отырды да, сосын ауыр күрсінді.
— Мұрат, сен не істегеніңді шынымен түсінесің бе? Бұл тек ақша туралы емес. Бұл — сенің мені сыртқа ысырып, шешімді өзіңше қабылдағаның. Үш ай бойы жалған өмір сүргенің. Мен жоқ кезде үйімді… жай Airbnb-ге айналдырғаның.
Мұрат басын салбыратты.
— Білем. Жөндеуге тырысқым келеді…
— Нені жөндемексің? — деді Айжан шаршап. — Қарызды ма? Сенімімді ме? Өз үйімде өзімді қауіпсіз сезінуімді ме? Егер бүгін емес, ертең келгенімде де айтпайтын едің. Жасырып жалғастыра беретінсің. Маған күліп шығарып салып, бес минуттан кейін бөтен адамды кіргізе салатын едің.
Мұрат бетін қолымен басты.
— Иә… солай болуы мүмкін еді. Қорықтым. Сен мені… жарамсыз адам деп ойлап кетесің деп. Отбасына қарай алмайтын біреу деп.
— Ал сен ең жаман жолды таңдадың, — деді Айжан қажи отырып.
Бірнеше секунд емес — минуттар өтіп жатқандай тым ауыр тыныштық орнады.
Ақыры Айжан орнынан тұрды.
— Ертең адвокатқа хабарласамын. Қандай мүмкіндігім бар — соны білгім келеді. Бұл біржола шешім емес… тек істегендеріңе қалыпты реакция.
Мұраттың жүзі сұп-сұр болып кетті.
— Айжан… өтінем… ажырасамыз деме.
— Қазір ештеңе уәде бермеймін, Мұрат. Бүгінгі жағдайдан кейін… ештеңе. Ертең сөйлесеміз. Сабырмен.
Айжан бөлмеге беттеп бара жатып, есік алдында тоқтады.
— Және бүгін түнде… бірге жатпаймыз.
Мұрат жай ғана басын изеді.
— Түсіндім…
Айжан есікті жауып, ішке кіріп кетті.
Таң атып, балалар дәлізде шапқылап жүрді. Саша Ләззаттың құшағында қалғып отыр. Айжан оларға кофе мен таңғы ас әзірледі. Талғат оның қайырымдылығына қайта-қайта алғыс айтып, өзіне орын таба алмай тұрды.
— Артық түн үшін ақы төлейміз… өтінем…
— Ақша туралы ештеңе айтпаңдар, — деп кесті Айжан. — Сендер кінәлі емессіңдер.
Олар заттарын жинап, клиникаға шығуға жиналды. Есіктің алдында Ләззат оны күтпеген жерден құшақтап алды.
— Сізге күш-төзім тілеймін… алда сізді қиын шешімдер күтіп тұр.
Айжан мұңдана жымиды.
— Білем. Бірақ өзім шешемін.
Есік жабылғанда, үй іші құлақ тұндыратын тыныштыққа оранды. Мұрат бөлмеден шықты — жүзі шаршаған, үні жоғалған, бойы құлазыған.
— Айжан… сөйлесуге бола ма?
Ол оған ұзақ қарап тұрды.
— Сөйлесеміз. Бірақ қазір емес. Алдымен… өзіме не керегін түсініп алуым керек. Енді “біз” емес… “мен”.
Мұрат үнсіз бас изеді, одан басқа айтары қалмағандай.
Айжан телефонын алып, пальтосын жамылып, артына бұрылмастан үйден шығып кетті. Қайда бара жатқанын білмейтін — адвокатқа ма, психологқа ма, әлде жай ғана далаға серуендеп бір тыныстауға ма.
