Млад полицей тіпті демін ішіне тартып алғандай болды, ал инспектор Жанұзақовтың жүзінде бәрін әлдеқашан түсініп қойған адамның сабырлы, бірақ ауыр ойлы кескіні пайда болды. Сауле болса, орындығында бір отырып, бір тұрып, алақанын уқалап, көзін тайдырып, бұрынғыдай сенімді болудан қалды. Оның айқайы жоғалып, орнын үрейлі тыныштық басқан еді.
— Мен мойындамаймын, — дедім баяу, анық. — Себебі мен ештеңе ұрлаған жоқпын. Бірақ сіздерге шындықты дәлелдейтін нәрсе көрсете аламын.
Сауле дір ете қалды.
— Өтірік айтпай-ақ қой! — деп шыңғырды ол. — Әрине, кінәлі! Арамдығың көрініп тұр!
— Менде дәлел бар, — дедім сабырлы күйімді бұзбай.
Бөлме бірден салқындап кеткендей болды.
Инспектор Жанұзақов көзін сығырайтып:
— Қандай дәлел? — деді жай ғана.
— Камера жазбалары. Үйдің ішінде орнатқанмын.
Бір сәтте Сауле орнынан атып тұрды.
— Қандай камера?! Бұл заңсыз! Сенің бұған құқың жоқ! Мен—
— Менде толық құқық бар, — дедім оның сөзін бөліп. — Үйде біршама уақыттан бері тұрып келемін. Қауіпсіздік жүйесін қойғым келетінін саған бірнеше рет айттым. Сен келіскенсің. Тек есіңде жоқ.
Инспектордың қабағы сәл көтерілді — оның ішкі сана алдында барлық детальдар біріге бастағандай.
— Егер бұл рас болса, — деді ол салмақпен, — жазбаларды көре аламыз ба?
— Әрине.
Сауле солып кеткендей отырды.
— Жоқ… жоқ, қажет емес… бұл… бұл жай ғана түсінбеушілік…
— Жетер, Сауле, — деді инспектор қатал үнмен. — Біз бәрін тексереміз.
Мен телефонымды шығарып, тіземде ұстап, бейнеқолдaнбаны аштым. Саусағым дірілдемеді. Тіпті таңғалдым: осынша қорлықтан кейін сабыр сақтауға болатынын бұрын білмеппін.
Кеше түнгі жазбаны қостым.
Экранда бәрі анық көрініп тұр еді: Сауле бөлмеге кіріп келе жатыр. Қолына кішкентай барқыт қапты ұстап, жан-жағына жалтақтап қарап алады да, менің сөмкемді ақырын ашып, дәл сол қапты ішіне салады. Киімдерді орнына әдемілеп түзеп қояды. Шамды өшіріп, жалғыз өзі жымияды — қуаныш пен жауыздық аралас бір сәттік күлкі.
Ешкім сөйлемеді.
Жас полицейдің ерні ашылып барып жабылды.
— Мынаны… қайтесіз… — деді ол сыбырлап. — Бұл… дәлел ғой.
Инспектор Жанұзақов ауыр дем шығарды.
— Дәл солай. Бұл бәрін өзгертеді.
Сауле тағы атып тұрды.
— Ол мен емес! Бұл жалған! Монтаж! Біреу әдейі жасап қойған! Сен! Сен істедің мұны!
— Сауле, — деді жас полицей шаршаған үнмен. — Бәрі анық қой…
Мен телефонды қайта бұрып:
— Тағы бір жазба бар. Бүгін таңертеңгі. Мен душта болғанда, Сауле менің бөлмеме кіріп, „айғақтың“ әлі орнында тұрғанын тексереді.
Сауле қалтырап кетті.
— Мен… тек… қауіпсіздік үшін… қарап шықтым… — деді ол, бірақ өзі де сенген жоқ.
Жазбаны қостым.
Онда Сауле бөлмемде жүр, қайта-қайта сумканы сипалап қарап, өзіне-өзі міңгірлеп, тіпті үрейленіп тұрғаны байқалады.
Жазба аяқталғанда, бөлме тіпті тыныштыққа батып кетті.
Инспектор қалпағын сәл түзеп:
— Сауле ханым, — деді, — сіз жалған айып тағуға, тергеуге кедергі жасауға және жалған шағым түсіруге күдікті ретінде қаралатын боласыз. Бізбен бірге бөлімшеге жүруіңізді сұраймын.
— Мен бе?! — деп шыңғырды Сауле. — Бұл әділетсіз! Мен — жәбірленушімін! Мен тек оны тәртіпке шақырғым келген! Ол… мені қадірлемейді!
Жас полицей мені нұсқап:
— Жәбірленуші — ол, — деді. — Бәрі анық.
Сауле жылап жіберді. Бұл жолы шынымен. Инерциядан емес, үрейден. Бірақ бәрі тым кеш еді. Оны есікке қарай жетектей бастағанда, ол маған жалтақтап:
— Ермеге айтпа… өтінем… ол білмеуі тиіс… — деп сыбырлады.
Бірақ оның сөздерін патруль көлігінің жабылған есігі жұтып қойды.
Мен шығарып салу үшін олармен бірге сыртқа шықтым, қағаздарға қол қойдым. Сауле артқы орындықта отырып, өз-өзіне сөйлеп, көз жасын сүртіп жатты — бұның барлығы күні кеше басталған ойын емес, өзінің қателігін мойындағысы келмейтін адамның күйзелісі болатын.
Көлік бұрылып кеткенде, аулада жалғыз қалдым. Ауа жеңілдеп қалғандай. Бірнеше ай бойы алғашқы рет өзімді жеңіл сезіндім.
Телефоным дір етті.
Ермектен хабарлама келіпті:
«Жаным, мен ерте келдім. Екі сағаттан кейін үйдемін. Бәрі жақсы ма?»
Мен еріксіз жымиып жібердім. Осы үш айда бірінші рет.
«Иә», деп жаздым. «Енді — жақсы.»
Үйге қайта кіріп, есікті жауып, терең тыныс алдым. Бұл үй, ұзақ уақыт бойы өзіме тиесілі емес сияқты сезілсе де, дәл сол сәтте менікіне айналғандай болды.
Өтірік қару бола алады. Айла әркімнің қолынан келеді. Бірақ шындық пен дәлел — ешкімнің жеңе алмайтын күші.
Ал менде сол күш болды.
Сол қарумен мен бүгін өз өмірімді қайтарып алдым.
