Айсұлу тік отыра отырып, Зәмзәгүлдің үстелдің басында патшайымдай жайғасқанын бақылап отырды. Қымбат графит түсті пальтосы арқалыққа кеңінен жайылып тұр, ал астындағы жібек көйлегі жарықта жылтырайды. Оның түр-әлпеті толық қанағат пен астарлы тәкаппарлықтан тұратын — бүкіл кеш оны мадақтауға арналғандай.
Бұрышта Сәуле балаларын тынышталдыруға тырысып жатты, ал Бекзат Ернардың әкесімен ақырын сөйлесті. Ара-арасында ол Зәмзәгүлге үрей қылаңдаған көзқараспен қарап қояды — бірдеңе болатынын сезгендей.
Ернар Айсұлудың қолын үстел астында ұстап отырды. Саусақтарындағы кернеуді сезді.
— Шынымен бәрі дұрыс па? — деп сыбырлады ол.
Айсұлу баяу жымиды.
— Бір сәт күтші. Бәрі өз орнына келеді, — деді ол ерекше сабырмен.
Сағат жетіде Мөлдір қара мінсіз пиджакпен залға кіріп келді. Айсұлумен көздері түйісіп, елеусіз ғана ишара жасады — белгі дәл сол еді. Айсұлудың жүрегі кеудесіне сыймай соқты.
Мөлдір алақандарын жайлап соғып, қонақтардың назарын өзіне аударды:
— Қайырлы кеш, қадірлі қонақтар! La Riva мейрамханасы атынан Ернардың туған күніне хош келдіңіздер. Бастамас бұрын шағын тосынсыйымыз бар.
Зәмзәгүл орнында тіктеліп қойды.
— Тосынсый? Бізге ме? — деді ол астарлы паңдықпен.
— Иә, — деді Мөлдір. — Соңғы жылдардан жиналған шағын видео. Отбасыңыздың жақын адамдарының сыйлығы.
Ернар Айсұлудың жүзіне қарады.
— Сен ұйымдастырдың ба?
— Көресің, — деді Айсұлу жұмбақ тыныштықпен.
Жарық бәсеңдеді.
Экранда алғашқы кадрлар пайда болды: жас Ернардың отыз жасын тойлаған сәті, Сәуленің балаларының тәттіге былғанған түрлері, отбасылық демалыстар, күншуақты сәттер.
Барлығы жылы жымиды. Тіпті Зәмзәгүл де шашын түзеуін қоймады — өзін экранда іздегендей.
Бірақ видео күрт өзгерді.
Экранда банктік аударым шықты:
Жіберуші: Айсұлу
Алушы: Зәмзәгүл
Сома: 1200 еуро
Тамыз 2023.
Ернардың қабағы тұнжырады.
Екінші құжат шықты:
800 еуро — «шұғыл жөндеу».
Қараша.
Үшінші:
1300 еуро — «дәрі-дәрмек».
Төртінші:
1000 еуро — «санаторий».
Зәмзәгүл орнынан атып тұрды.
— Бұл не сұмдық?! — деп айқай салды.
Залда үнсіздік орнады. Қонақтар басын бұрды. Балалар да тына қалды.
Видео жалғасты.
Зәмзәгүлдің қымбат бутиктерде киім өлшеп жүрген суреттері.
Бордовый көйлек.
Графит түсті пальто.
Бағалар — айқын көрсетілген.
Содан соң телефонмен жасырын түсірілген қысқа видеокадр: Зәмзәгүл дәл сол күні дәл сол пальтоны өлшеп тұр.
Экранда жазу пайда болды:
«Жалпы шығын: 3200 еуро.»
— Мөлдір! Тоқтат мұны! Дереу! — деп шыңғырды Зәмзәгүл.
— Өкінішке қарай, мүмкін емес. Видео автоматты қойылған, — деді Мөлдір сабырлы түрде.
Келесі кадр: Айсұлудың телефондағы жазбалар тізімі — күндер, сомалар, сылтаулар.
Соңғы слайдта қара фонда ақ жазу тұрды:
«Шындық түбінде ашылады.»
Зәмзәгүлдің өңі ағарып, кейін күрең қызыл түске боялды.
— Айсұлу! Сен қалай баттың?! Мені аңдыдың ба?!
— Жоқ, — деді Айсұлу. — Мен тек көрдім. Сенің өзгенің — менің — ақшама өмір сүргеніңді. Ернар ақиқатты білуге лайық.
Ернар баяу тұрды.
— Анашым… өтірік де. Айт, бұл рас емес.
— Құлыным, түсінбейсің! Қиын кездер болды! Міндеттемелер, шығындар…
— Үш мың еуролық көйлек — міндеттеме ме? — деді Ернар бұрын-соңды болмаған суық үнмен.
Сәуле орнынан тұрып кетті:
— Мама, ұят қой! Жылдар бойы Айсұлуды пайдаланып келдің! Ал сен, Бекзат — білдің ғой!
Бекзат басын салбыратты.
— Айтқым келді… Бірақ ол тыңдамайды…
Зәмзәгүл ашуға булықты:
— Топассыңдар! Мен ғана осы әулетті біріктіріп келдім!
— Сен тек сыртқы көріністі ұстап тұрдың, — деді Айсұлу. — Ол да менің ақшама.
Ернар басын шайқады.
— Жетеді. Бұл жолы шектен шықтың.
Зәмзәгүл пальтосын қысып ұстап:
— Мен кетем! Мына масқараға төзбеймін!
— Уайымдама, — деді Мөлдір. — Шот төленді. Бұл жолы Айсұлу емес.
Зәмзәгүл жалт қарады.
— Кім төледі?!
— Оның күйеуі, — деді Айсұлу, Ернардың қолын қысып. — Солай болуы тиіс.
Зәмзәгүлдің көзі от шашты.
— Бұған өкінесің, Айсұлу!
— Жоқ. Мен алғаш рет дұрыс әрекет жасадым, — деді Айсұлу тыныш қана.
Зәмзәгүл ашулы күйде есікке беттеді, пальтосы артынан желбіреп. Есікті қатты жауып шығып кетті.
Бір сәт үнсіздік. Сосын баяу әңгімелер қайта басталды — дауылдан кейінгі самалдай.
Ернар Айсұлуды құшағына тартып:
— Рақмет. Маған бәрін айтқаның үшін. Бұл жүктің бәрін жалғыз көтергенің үшін кешір…
— Енді жалғыз емеспін, — деді Айсұлу. — Бәрі артта қалды.
Мөлдір екі бокалмен келіп:
— Ендеше тост! Ернарға… және өмірімізге улы адамдарсыз.
Айсұлу жымиды, шаршағанымен жеңілдеген.
— Шындық үшін.
Ернар бокалын көтерді:
— Біз үшін.
Бокалдардың сылдыры жаңа басталған тыныш, таза өмірдің уәдесіндей естілді.
