Гаухар еденнен киімдерін жұлмалап теріп жатқанда, ал Марат тірі жан сияқты емес, көлеңкедей қатып тұрған сәтте, ішімде ашу деген сезім қалмағанын түсіндім. Тек бос кеңістік. Салқын, жансыз, тастанды бөлме секілді бір нәрсе. Мүмкін, сүйіспеншіліктің ақыры дәл осылай болатын шығар — айғаймен емес, іштен сынып, үнсіз жоғалумен.
Айгүл әлі де асүйде отырып қалған еді. Табадың қатты соғылған дауысын естіген соң, сүріне-қабына дәлізге шықты. Ол дәл Гаухар жыртық шәй орамалының астынан джинсін итеріп кие алмай жатқанда көрінді.
— Құдай-ау… — деді Айгүл сыбырлап, қолын аузына апарып. — Марат…
Ұлы сол кезде барып көзін көтерді.
— Мама… өтінем… мен бәрін түсіндірейін…
— Нені түсіндіресің?! — деді Айгүл, даусы дірілдеп. — Он жылдық отбасыңды мына қатын үшін қиғаныңды ма?!
Гаухар тіксініп, иегін көтеріп алды.
— Ай, қойыңыздаршы, драма басталып кетті ғой…
Мен үнсіз тұра бердім. Енді ештеңе айтудың да, түсіндірудің де мәнісі жоқ еді.
— Айгүл, өтінем… — деді Марат тағы да, бірақ анасын тоқтата алмады.
Айгүл қолын қатты сермеп жіберді.
— Маған сөйлеме. Мені ұялттың. Мынаны… — деп маған қарады, — Аянаны… бәрімізді ұялттың…
Даусы шығып кетті. Сол сәтте мен оның да жүрегі ауырып тұрғанын сездім. Иә, ол қиын адам еді. Бірақ баласын жамандықтан сақтаймын деп қолымен емес, тілімен улап жүргенін өзі де енді түсінген секілді.
Гаухар шыдай алмай:
— Марат, кетейік. Бұларды тыңдап отыратын ештеңе жоқ. Үйге барайық, — деді.
“Үйге.” Оны айтқанда, дәл мен осы үйдің ішінде ешқашан болмағандай сезілдім.
Марат оған қарады. Көзінде – үрей, қиналыс, ұят.
— Гаухар… — деп ғана күбірледі.
Сол сәтте Айгүл маған бұрылды.
— Айсулу… не істейін? Айтшы, не жасасам, бәрі орнына келеді?
— Ештеңе, Айгүл, — дедім сабырмен. — Бәрі біткен. Бүгін емес. Баяғыда.
Дәл сол кезде дәлізде Аяна пайда болды. Дабыр-дұбырдан оянып қалған. Оның мөлдір, қорыққан көздері жүрегімді қарып өтті.
— Мама… не болып жатыр?
Мен алақанымды оның бетіне қойдым.
— Шындығы, қызым. Ащы болса да, шынайысы.
Ол Маратқа қарады. Әкесі оған бірінші рет бөтен адам секілді көрінді.
— Әке… Қалай… қалай баттың бұған?
Марат қолын созды, бірақ Аяна шегініп кетті.
— Тиіспе маған… Қазір емес.
Гаухар шыдамы таусылып:
— Уф, болды енді! Телесериал түсіріп жатырсыңдар ма? Марат, жүр!
Бірақ Марат қозғалмады. Алғаш рет. Он жылда бірінші рет.
Ол айналасына қарады: төгіліп жатқан торт, анасының басын салбыратып тұрғаны, қызының күйреген жүзін, мені — шаршаған, бірақ қайратты.
— Гаухар… сен қазір кетсең дұрыс болады, — деді ақырын.
Гаухардың көзі алақандай болды.
— Не-е-е?
— Кет, өтінем.
Сол кезде ол жарылды.
— Түк түсінбеймін! Бір ай бойы менде жаттың! Екеуміз жоспар құрдық! Марат, сен… сен…
— Жетер! — деп Айгүл зекіп жіберді. — Болды осы!
— СЕН ОТЫР, КЕМПІР! — деп айқайлады Гаухар. — Маған ақыл айтатын сен кімсің?!
Мен бір қадам жасамақ болғанда, Марат оның қолынан қатты ұстап қалды.
— Гаухар. Болды. Кет.
Ол көзін сығырайтып, жек көргеннен дірілдеп:
— Өмір бойы өкінесің.
Сөйтіп есікті тарс жауып, дауылдай шықты.
Тыныштық орнады. Ауыр. Мұңды. Тыныс алуға да кедергі.
Марат орындыққа жай түсе кетті. Бәрі таусылған адамдай.
— Айсулу… кешір. Мен… мен білмедім… мен…
— Енді кеш, — дедім жай ғана. — Біз жоқпыз. Отбасы жоқ. Қайтар жол жоқ.
Айгүл терең дем алды. Бәлкім, бірінші рет оның көзінен шынайы ұят көрдім.
— Марат. Бүгін… бұл үйде жатпайсың. Әкеңе бар. Мен Айсулу мен Аянамен қаламын.
— Мама, бірақ…
— Үндеме! — деді Айгүл. — Бүгін сен — не әке, не еркек емессің. Кеттің.
Марат үнсіз сырт киімін алды. Ешқайсымызға қарамады. Үйден шығып кетті.
Есіктің жабылғаны естілгенде, Айгүл маған бұрылды. Бетінде кінә, өкініш, әрі қатал шешім бар еді.
— Айсулу… мен саған көп ретте қатал болдым. Білмей ренжіттім. Бірақ егер рұқсат етсең… бүгін сенің жағыңдамын.
Тамақ түйіліп кетті.
— Рахмет, Айгүл.
Аяна маған жабысты, мен оны құшақтадым.
— Мама… бәрі жақсы болады ма?
— Иә, құлыншақ. Бәрі жақсы болады. Бұрынғыдан да жақсы.
Айгүл торттың сынықтарын жинай бастады. Мен швабраны әкелдім. Аяна қағаз сүлгі берді. Үшеуміз — үш түрлі әйел — өзіміз жасамаған бүліншілікті бірге жинап жаттық.
Және көптен бері алғаш рет… өзімді еркін сезіндім.
