Мен жеті жасар қызым Эмманы жерлеп жаттым. Шіркеу туыстарға, достарға, мұғалімдерге және сыныптастарына толы болды. Оның өмірі небәрі бес күн бұрын жол апатында үзілді. Мас жүргізуші қызыл шамнан өтіп кеткен. Эмма сол сәтте-ақ көз жұмды. Олар оның ауырсынбағанын айтты. Бірақ бұл қайғыны жеңілдетпеді.
Шіркеудің терезесінен мен оны қайта-қайта байқап отырдым: сұр сақалды, былғары жилет киген еңгезердей ер адам, нөсер жаңбырдың астында тұр. Қозғалмайды. Паналайтын жер іздемейді. Кетпейді. Басын төмен салған. Жаңбыр сақалынан да, жилетінен де сорғалап тұрды. Оның кім екенін білмедім.
Жерлеу рәсімі тұман сияқты өтті. Көз алдымда кішкентай ақ табыт, қызғылт гүлдер — Эмманың сүйікті түсі. Оның сыныптастарының жылағаны. Жанымда құлаған әйелім Сара. Бірақ көзім қайта-қайта сол байкерге түсе берді.
Рәсімнен кейін сыртқа шықтым. Жаңбыр тоқтаған еді, бірақ ол әлі де сол жерде тұрды — су болып, тоңып.
— Кешіріңіз, — дедім мен. — Сіз Эмма үшін келдіңіз бе?
Ол басын көтерді. Көзі қызарып, беті жасқа толы екен.
— Иә, мырза. Қайғыңызға ортақпын.
— Қызымды танитын ба едіңіз? — деп сұрадым.
Ол баяу басын изеді.
— Жақсы таныған жоқпын. Бірақ мен оны білдім.
— Қалай? — деп сұрадым.
Ол үш ай бұрын болған оқиғаны айтып берді. Ол кезде ол азық-түлік дүкенінің алдында орындықта отырған, өзіне төртінші сатыдағы қатерлі ісік диагнозы қойылған еді. Алты ай өмірі қалуы мүмкін, тіпті одан да аз. Ол берілгелі тұрған. Сол кезде Эмма пайда болған — қос өрім шашы бар, арқасында сөмкесі бар кішкентай қыз.
— «Аға, сіз мұңайып отырсыз. Құшақ керек пе?» — деп сұрады ол, — деді байкердің даусы дірілдеп. — Мен оған жоқ дедім, анасына баруын айттым. Бірақ ол кетпеді. «Мұғалімім құшақ кез келген нәрсені емдей алады дейді. Тіпті мұңды жүректерді де», — деді де, мені құшақтады. Кішкентай қолдарын маған орады.
Ол бір сәт үнсіз қалды.
— Бірнеше күннен бері алғаш рет үмітсіздіктен басқа бір сезім пайда болды. Ол менің атымды сұрады, әлемге көбірек адам керек, сондықтан күресуім керек деді. Сосын секіріп кете барды.
Сол күні ол химия және сәулелік терапияны бастады. Қиын сәттерде ол Эмманы — әлемге өзі керек деп сенген кішкентай қызды есіне алатын.
Ол жилетінің ішінен су тиген бір парақ қағазды шығарды.
— Екі апта бұрын анализдерімнің нәтижесін алдым. Қатерлі ісік ремиссияға өтті. Дәрігерлер мұны ғажайып дейді. Ал мен оны Эмма деймін.
Қағазда баланың суреті бар еді: сақалды ұзын бойлы ер адам мен қос өрімді кішкентай қыз, айналасы жүректермен қоршалған. Жоғарғы жағында балауыз қарындашпен: «Дэвид аға және Эмма. Мәңгі достар» деп жазылған.
— Мен… жылап жібердім, — деп сыбырладым.
— Мырза, мен келуім керек еді. Құрмет көрсетуім керек болды, — деді ол. — Сіздерді танымаймын. Кедергі болғым келмеді. Тек Эмма менің келгенімді білсе екен дедім. Күресуге берген уәдемді орындағанымды білсе екен дедім.
Мен оны құшақтадым. Үш сағат бойы жаңбыр астында тұрған байкер — тек қызымды құрметтеу үшін ғана емес, оның өз өмірін құтқарғаны үшін де тұрды.
Сара да бізге қосылды. Оның көзінде танығандай бір сәттік ұшқын пайда болды.
— Сіз — дүкеннің алдындағы адамсыз ғой! Эмма құшақтаған!
— Иә, ханым, — деді ол дірілдеп. — Өте қатты кешірім сұраймын.
Сол күні түстен кейін ол біздің үйге келді. Отбасымыздың ортасында ол Эмманың отыз секундта өлім аузындағы адамға қалай үміт сыйлағанын айтып берді. Оның мейірімділігі оның өмірін қалай өзгерткенін баяндады. Эмма небәрі жеті жаста еді, бірақ ол толық өмір сүрді, шын сүйді және жетпіс жылда да көп адамға әсер ете алмайтын адамдардан да көп жанға із қалдырды.
Қазір ол ай сайын келіп тұрады. Фотоальбомдарды қарайды. Әңгімелер айтады. Бізді өз отбасым дейді — ал біз оны өз адамымыз деп атаймыз.
Өткен айда Эмманың қайтыс болғанына бір жыл толды. Ол бізбен бірге қабірінің жанында тұрды, қолында қызғылт гүлдер бар еді, және оның өмірін сақтап қалғаны үшін алғыс айтты.
— Ол маған әзірге үш қосымша жыл сыйлады, — деп сыбырлады ол. — Менде болмаған үш жыл. Әр күн сайын мен сол сыйға лайық болуға тырысамын.
Ол суретті әрдайым өзімен бірге алып жүреді — ламинаттап, қорғап қойған.
— Ол біз мәңгі дос боламыз деді, — деді ол. — Және ол дұрыс айтты. Өлім достықты аяқтамайды — тек оны қалай сақтайтынымызды өзгертеді.
Жаңбыр астында тұрған сол байкер Эмманы тек жерлеуінде ғана құрметтеген жоқ. Ол оны Эмма өзіне үміт сыйлаған, құшақтаған күннен бастап құрметтеп келеді. Ол бізге кішкентай ғана мейірімділіктің өзі бәрін өзгерте алатынын еске салды.
Эмма Дэвидтің өмірін сақтап қалды. Ал бір жағынан, Дэвид біздікіне демеу болды.
Эмманың қысқа жеті жылы маңызды болды. Оның махаббаты маңызды болды. Оның құшағы маңызды болды.
Тіпті өлім де мұны алып кете алмады.
