Күйеуі мен қайын енесі пәтерді білдіртпей өз аттарына жазып алыпты. Бірақ Айжан бұл жайлы баяғыдан білетін. Және әлдеқашан сол бір қоңырауды шалып қойған еді.
— Жина киіміңді де, үйімнен кет, — деді Марал, артына бұрылмастан. Ол дәлізде тұрды, пальтосын өзіне «тиесілі» деп санайтын ілгішке мұқият іліп жатты — ал ол ілгішті үш жыл бұрын Айжан өзі «Мерей Хоумнан» сатып алған еді. — Мұнда бәрі менікі. Сен бұл үйде — ешкім емессің.
Айжан сөмкесін еденге қойды. Ақырын. Сөзсіз.
Марал адамдарды намысына тимей-ақ, үнсіз қорлай білетін. Ашуланбай, сыпайы кейіппен. Сол — оның шеберлігі еді. Ол жиырма жыл бухгалтер болып істеген, дәлдікке, құжатқа, қолтаңба мен цифр тәртібіне үйренген. Алпыстан асқан әйел, қысқа химиялық бұйра шаш, саусағында ауыр мөрлі жүзік. Сырттай байсалды, тіпті жұмсақ сияқты. Бірақ сөйлегенде — мысқыл сезілетін.
— Марал, — деді Айжан сабырмен, — мен бұл үйде бес жыл тұрып келемін.
— Тұрдың, — деп түзетті ол да, асүйге беттеді.
Айжанның күйеуі — Олжас — сол кеште келді. Әдеттегідей, телефон соқпай, ескертпей. Есікті аша сала курткасын диванға тастап, тікелей тоңазытқышқа өтті. Қырық жастағы, бойшаң, сәл еңкіш ер адам, маңдайы сиреп қалған, үнемі шаршаңқы көзқарас. Әдетте ол тік қарамағанды жөн көретін — әсіресе, кінәсін білетін кезде.
— Олжас, маған сенімен сөйлесу керек, — деді Айжан.
Ол бөтелкеден су ішіп, — Кейін, — деді қысқа ғана.
— Жоқ. Қазір.
Ол бұрылып, оған сол баяғы көзімен қарады — жек көріп емес, шаршап. Кінә емес — немқұрайдылық.
— Тағы не болды?
Айжан бұл үнді жақсы танитын. Марал «көмектесемін» деп келіп, содан бері кетпей қойған сәттен бастап осы үн пайда болған. Әуелі қойманы иемденді, сосын асүй шкафын, ал енді — күйеуін. Олжас бұған көз жұма қарады. Солай ыңғайлырақ еді.
— Анаң «үйінен кет» деді маған. Өз үйінен.
— Ондайды ол айтпаған шығар.
— Дәл осылай айтты.
Ол бөтелкені қоя салды, көзін төмен түсірді.
— Айжан, сен бәрін жүрекке жуық қабылдайсың. Анам жай ғана шаршаған шығар.
Ол сәтте Айжан ашуланған жоқ. Керісінше, іштей күлкісі келді. Өйткені ол бәрін білетін. Болжап емес — дәл білетін. Және баяғыда-ақ бір әйелге хабарласқан болатын — ұтылып көрмеген әйелге.
Үш ай бұрын Айжан бір түбіртек тапты. Қарапайым қағаз — мөрі мен күні бар, әкімдік орталығынан. Ескі автокөліктің техпаспорты жатқан тартпада еді. Сақтандыруды іздеп отырып тапқан.
Бұл — мүлікті қайта тіркеуге берілген құжаттарды қабылдау түбіртегі болып шықты.
Пәтерге қатысты.
Сол кезде Айжан қолында қағаз ұстап, сыртта қала ызыңдап жатқанын тыңдап тұрған. Асүйден табадағы қуыру дыбысы естілді. Кәдімгі кеш. Тек енді ол ұстап тұрған — күйеуі мен енесінің пәтерді өз атына аударып жатқанын дәлелдейтін қағаз еді. Бәрін үнсіз, оны жоқ санап істеген.
Айжан құжатты орнына абайлап қойды. Келесі күні Назым Қуанованың нөмірін терді.
Назым — адвокат. Көрнекті кеңсесі жоқ, бірақ ісіне берік. Қағаз толы шағын кабинет, қабырғада бір диплом мен мысық суреті. Бірақ осы ауданның бәрі оны білетін: егер Назым істі қолға алса, әдетте жеңіспен бітеді.
Айжан жағдайды баяндап берді. Назым сөзге араласпай тыңдап, қысқа жазбалар түсіріп отырды.
— Пәтер кімнің атында? — деді ол.
— Екеуіміздің. Некеде сатып алынған.
— Ортақ мүлік, солай ма?
— Иә.
— Түсінікті, — деді Назым. — Олар сенің үлесіңді келісімсіз аудара алмайды. Ал егер жалған құжат не «ыңғайлы» нотариус арқылы әрекет етсе — онда басқа әңгіме. Ерте қамдану керек.
Солай еткен де.
Үш ай өтті.
Айжан бәрін мінсіз ойнады: таңертең кофе қайнатып, Маралға күлімсіреп, Олжастан жұмысы жайлы сұрайтын. Ештеңе сездірмеді. Ал шындығында жасырған — олар еді.
Марал пәтерді өз үйіндей санады, бөлмелерге кіріп, заттарды орнынан қозғап жүрді. Бір күні Айжан оны жатын бөлмеде ұстап алды — айнаның алдында тұрып, бөлмені өзінікі секілді өлшеп қарап тұр екен.
— Бірдеңе іздеп жүрсіз бе? — деді Айжан.
— Тек шаң сүртіп шықтым, — деді Марал, шығып бара жатып.
Сол айларда Олжас жұмсарып кеткендей болды. Бірде тіпті гүл сыйлады — екі жылдан бері алғаш рет. Көңіл аулауға тырысты, сауда орталығына шақырды. Айжан келісті. Балмұздақ жеді, әуен тыңдады, күлімсіреді. Ішінде — тыныштық. Суық, бірақ мызғымайтын.
Сейсенбі келгенде — кәдімгі күн — бәрі дайын еді.
Айжан кешкі алтылар шамасында үйге кірді. Есіктің жанында Маралдың етіктері тұр. Тағы да келген. Асүй жақтан күңгірт дауыстар естілді. Айжан курткасын сол ілгішке іліп, ішке өтті.
Олжас пен Марал үстелде отыр. Алдарында — бір бума қағаз. Әйелін көргенде, Олжас қолымен қағазды жапты, бала сияқты ұяла.
— Ас дайындайын ба? — деді Айжан.
— Қажет емес, — деді Олжас қысқа ғана.
— Өте жақсы.
Айжан бөлмеге өтіп, телефонын алды.
Назымнан хабарлама келіп тұрды: «Бәрі дайын. Айта бер».
Есіктің ар жағынан сыбыр естілді, қағаздың сытыр еткені, сосын — тыныштық.
Айжан бір-ақ сөз жазды: «Жолдамын».
Шыққанда, Марал дәл сол сәтте қағаз салынған папканы сөмкесіне салып жатты. Олжас терезе алдында тұрған, түрін білдірмей.
— Олжас, — деді Айжан салқын үнмен, — ертең, таңғы онда біз кездесеміз. «Аль-Фараби» көшесі, 14‑үй.
Ол қабағын түйді: — Неге?
— Назым Қуанованың кеңсесі сол жерде. Сендерді күтеді.
Марал жай көтеріле берді.
— Қайдағы адвокат?
— Сол, үш ай бұрын пәтерге кез келген мәмілені тоқтатқан адвокат, — деді Айжан сабырмен. — Құжаттан түк түсінбеймін дегенің есіңде ме?.. Енді бәрін түсіндім.
Бөлмеге қорғасындай тыныштық орнады. Марал бірінші болып тіл қатты: — Сен адвокатқа бардың ба? Бізден жасырып?
— Иә.
— Бұл — сатқындық.
Айжан стаканнан су ұрттап, тура көзге қарады: — Сатқындық дейсіз бе?.. Бұл қызық екен.
Марал иығын тіктеп тұрды, ауаны итеріп жол ашқандай: — Сен бөтенсің. Әуелден бөтен едің. Біз балам екеуміз не істесек те, шешеміз.
— Ортақ пәтер жайлы айтып отырсыз ғой, — деді Айжан тыныш қана.
— Ақша бәрібір біздің еді, — деп дем шығарды Олжас. Үні көмескі еді, тұншыққандай.
— Бастапқы жарнаның жартысы — менікі, — деді Айжан. — Құжатта анық жазылған.
Олжас терезеге бұрылды. Үндемеді. Ал оның үнсіздігі фонында сағаттың тықылы анық естілді…
Бірінші бөлімнің соңы. Оқиған
Күйеуі мен қайын енесі пәтерді білдіртпей өз аттарына жазып алыпты. Бірақ Айжан бұл жайлы баяғыдан білетін. Және әлдеқашан сол бір қоңырауды шалып қойған еді.
